محمد رضا عالی منش

بیماری بوته‌میری یکی از بیماری‌های مخرب گیاهان جالیزی می‌باشد و دو گونه قارچ خاکزی به نام‌های Pythium aphanidermatum و Rhizoctonia solani در مناطق مختلف دنیا از جمله در ایران به عنوان عامل اصلی این بیماری گزارش شده‌اند. در این تحقیق، چندین باکتری اندوفیت از ریشه و طوقه فلفل و سایر گیاهان گلخانه‌ای از مناطق مختلف اصفهان جداسازی و از لحاظ قابلیت کنترل بیماری بوته‌میری و رشد گیاهچه فلفل مورد سنجش و غربالگری قرار گرفتند. در بررسی اثرات ضد قارچی این باکتری‌ها‌ علیه قارچ‌های P. aphanidermatum و R. solani با روش کشت متقابل در آزمایشگاه مشخص شد که یکی از باکتری -های اندوفیت جداشده از فلفل با کد EFC2 قدرت کنترل کنندگی بسیار خوبی (با میانگین قطر هاله 10 میلیمتر) بر علیه قارچ R. solani دارد اما تاثیر گذاری آن بر کنترل قارچ P. aphanidermatum در آزمایشگاه مشاهده نشد. نتایج حاصل از بررسی تاثیر تلقیح باکتری‌های اندوفیت جداشده با بذور فلفل رقم nirvin نشان داد که جدایه‌ EFC2 از نقطه نظر فاکتورهای جوانه‌زنی نظیر (درصد جوانه زنی، وزن تر گیاهچه، وزن خشک گیاهچه، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه) عملکرد بسیار بهتری نسبت به شاهد دارد و از طرفی این باکتری آلودگی ناشی از قارچ‌های P. aphanidermatum و R. solani را بر روی گیاهچه فلفل به ترتیب 32 درصد و 55 درصد کاهش می‌دهد. همچنین ارزیابی برخی متابولیت‌های ثانویه در باکتری EFC2 نشان داد که این جدایه قابلیت انحلال فسفات و قابلیت تولید ایندول استیک اسید (IAA) را دارد اما قادر به تولید سیدروفور و سیانید هیدروژن (HCN) نیست. در نهایت این جدایه با آزمون-های کلاسیک تشخیص باکتری و آزمون مولکولی (به کمک آغازگرهای 16SrRNA و همترازی توالی حاصل با سایر توالی‌ها در بانک اطلاعات EzBioCloud) با درصد تشابه 86/99 درصد به‌عنوان باکتری Serattia marcescens شناسایی گردید. با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان گفت این جدایه‌ می‌تواند به طور بالقوه در تحقیقات آینده علیه بیماری بوته میری و یا سایر بیمارگرهای فلفل در شرایط مزرعه به کار گرفته شود.