مجید بگ نظری

ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮکودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، ﺑﻴﻮﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﺑﺎزده اﺳﺎﻧﺲ ﮔﻴﺎه داروﻳﻲ همیشهبهار (Calendula officinalis L.) تحت تنش کمآبیاری، اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻃﻲ ﺳﺎلﻫﺎی ١٣٩8 و ١٣٩9 ﺑﻪ ﺻﻮرت آزﻣﺎﻳﺶ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻳﻞ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻃﺮح ﺑﻠﻮکﻫﺎی ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﺎ ﺳﻪ ﺗﻜﺮار (ﻫﺮ ﺗﻜﺮار 5 گلدان) در گلخانه ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ داﻧﺸﻜﺪه ﻛﺸﺎورزی، داﻧﺸﮕﺎه اﻳﻼم اﺟﺮا ﺷﺪ. در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻏﻠﻈﺖ یک درصد کود جلبک دریایی، ﻏﻠﻈﺖ چهار درصد کود زیستی فسفوزیست و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻏﻠﻈﺖﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ دو ﺗﻴﻤﺎر ﺑﺮ ﮔﻴﺎه همیشهبهار تحت تنش کمآبیاری در سه سطح شامل ۱۰۰ درصد ظرفیت مزرعه (شاهد یا بدون تنش-w 1 )، ۷0 درصد ظرفیت مزرعه (تنش متوسط-w 2 ) و 4۰ درصد ظرفیت مزرعه (تنش شدید-w 3 ) ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ خصوصیات مورفولوژیکی، وزن هزاردانه، تعداد روزنه، کلروفیل a و کل شاخساره، محتوای نسبی آب، پایداری غشا، آنزیمهای کاتالاز و آسکورباتپراکسیداز و کمترین میزان مالوندیآلدئید و نشتیونی در تیمار تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست در سطح شاهد (100 درصد ظرفیت مزرعه) ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪ. همچنین بالاترین میزان اسانس در تیمار تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست در سطح۷0 درصد ظرفیت مزرعه (تنش متوسط-w 2 ) اندازهگیری شد. ﻧﺘﺎﻳﺞ نشان داد بیشترین کارتنوئید گلبرگ، فنول کل، فلاونوئید، فلاونول، پرولین و پروتئین در تیمار تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست و جلبک دریایی در سطح 40 درصد ظرفیت مزرعه (تنش شدید-w 3 ) و بالاترین میزان کلروفیل b در تیمار تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست در سطوح 100 درصد ظرفیت مزرعه (شاهد یا بدون تنش-w 1 ) و ۷0 درصد ظرفیت مزرعه (تنش متوسط-w 2 ) ﺑدست آمد. بیشترین میزان کارتنوئید شاخساره در تیمارهای تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست و جلبک دریایی در هرسه سطح تنش ﺑدست آمد. بالاترین میزان آنتوسیانین گلبرگ و شاخساره، فعالیت آنتی اکسیدانی و لیگنین در تیمار تلفیقی کودهای زیستی جلبک دریایی و فسفوزیست در سطوح 70 درصد ظرفیت مزرعه (تنش متوسط- w 2 ) و 4۰ درصد ظرفیت مزرعه (تنش شدید-w 3 ) ثبت شد . بالاترین میزان مالوندیآلدئید و نشتیونی و کمترین پایداریغشا در تیمار شاهد در سطح تنش 4۰ درصد ظرفیت مزرعه (تنش شدید- w 3 ) بدست آمد. بنابراین نتایج نشان داد که استفاده از تیمارهای ذکر شده به طور مؤثری سبب کاهش اختلالات تنش کمآبیاری در گیاه همیشهبهار شدند. در بین سه تیمار به کار برده شده تیمار تلفیقی جلبک دریایی + فسفوزیست ضمن تعدیل اثرات تنش؛ بیشترین کارایی و توانایی در کنترل خسارت تنش خشکی را داشت و قابل توصیه است.