ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ اثر عصاره اتانولی آویشن زوفایی (Thymbra spicata L.)(۰، ۱۰ و ۲۰٪)، کودهای زیستی جلبک دریایی (۱٪) و کامل باکتریایی (۱۰٪) ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻣﻮرﻓﻮﻓﻴﺰﻳﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ، فیتوﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و عملکرد ﮔﻴﺎه خیار (Cucumis sativus L.) و عمر پس از برداشت میوه آن، اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻃﺮح ﺑﻠﻮکﻫﺎی ﻛﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﺎ ﺳﻪ ﺗﻜﺮار اﺟﺮا ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎن داد که بالاترین مقدار ارتفاع بوته و شاخص طعم در تیمار عصاره اتانولی ۱۰٪ آویشن زوفایی به دست آمدند. بیشترین مقدار طول و وزن تر برگ، قطر و تعداد میوه، فعالیت آنزیم فنیلآلانینآمونیالیاز، فعالیت آنتیاکسیدانی، محتوای کارتنوئید و فلاونوئید و بیشترین عمر پس از برداشت میوه در تیمار عصاره ۱۰٪ آویشن زوفایی به همراه تیمار ترکیبی کودهای زیستی جلبک دریایی و کامل باکتریایی ثبت شدند. بالاترین میزان شاخههای جانبی، وزن خشک برگ و مواد جامد محلول در تیمار عصاره اتانولی ۲۰٪ آویشن زوفایی به همراه تیمار کود جلبک دریایی به دست آمدند. همچنین بالاترین مقادیر نشت الکترولیت، عنصر روی، درصد کاهش وزن میوه و اسیدیته قابل تیتراسیون در تیمار شاهد شناسایی گردیدند. بیشترین مقادیر سطح برگ و عنصر آهن در تیمار عصاره اتانولی ۱۰٪ آویشن زوفایی به همراه تیمار کود کامل باکتریایی ثبت شدند. بالاترین میزان عناصر پتاسیم و کلسیم و وزن تکمیوه در تیمار عصاره ۲۰٪آویشن زوفایی به همراه تیمار ترکیبی کودهای زیستی جلبک دریایی و کامل باکتریایی اندازهگیری شدند. بالاترین محتوای آنتوسیانین، فنول کل، اسید سالیسیلیک و عملکرد بوته در تیمار کود کامل باکتریایی، برداشت کل در تیمار عصاره ۱۰٪ آویشن زوفایی به همراه تیمار کود زیستی جلبک دریایی، محتوای نسبی آب برگ و آنزیم آسکورباتپراکسیداز میوه در تیمار ۲۰٪آویشن زوفایی به همراه کود کامل باکتریایی ثبت شدند. همچنین بیشترین محتوای کلروفیل a، b و کل شاخساره ، عناصر ازت و فسفر و فعالیت آنزیم کاتالاز میوه در تیمار ترکیبی کودهای زیستی جلبک دریایی و کامل باکتریایی به دست آمدند. بالاترین میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در تیمار ۲۰٪آویشن زوفایی و بیشترین سفتی بافت میوه در تیمارهای عصاره ۱۰٪ آویشن زوفایی و کود کامل باکتریایی بهصورت جداگانه ثبت شد. بیشترین مقدار pH در تیمار جلبک دریایی و بالاترین مقدار ویتامین C در دو تیمار عصاره ۲۰٪ آویشن زوفایی به همراه تیمار کود کامل باکتریایی و تیمار کود جلبک دریایی بهصورت جداگانه اندازهگیری شدند. در بین تیمارهای به کار برده شده در صفات برداشت کل (شاخصهای وزن تک میوه و برداشت کل)، پس از برداشت و ارزش تغذیهای (لیکوپن، ویتامین C، کمترین درصد کاهش وزن و عمر پس از برداشت) تیمار عصاره ۱۰٪ آویشن زوفایی به همراه کود کامل باکتریایی و کود جلبک دریایی بالاترین عملکرد را به خود اختصاص داد. نتایج نشان داد که استفاده از تیمارهای مذکور به طور مؤثری سبب بهبود صفات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه خیار و در دوره پس از برداشت باعث افزایش ماندگاری و ارزش تغذیهای میوه خیار شدند.
