مسعود بازگیر

همزیستی مایکوریزایی باعث افزایش جذب عناصر غذایی پر مصرف به ویژه فسفر و عناصر کم مصرف می‌شود. نوعی از این همزیستی مایکوریزایی، همزیستی اکتومایکوریزایی نام دارد که در شرایط طبیعی بین ریشه برخی درختان جنگلی و قارچ‌های اکتومایکوریزا این رابطه همزیستی برقرار است. در این زندگی، انرژی از گیاه به قارچ و عناصر غذایی از قارچ به سمت گیاه حرکت می‌کند. در این تحقیق به منظور بررسی مقدار جذب فسفر در برگ‌ها از طریق همزیستی قارچ اکتومایکوریزا با ریشه نهال‌های بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) به ترتیب اقدام به کشت نهال‌های یکساله بلوط در سیستم کشت هیدروپونیک مایع (محلول کامل جانسون) و مایه‌زنی این نهال‌ها با قارچ‌های اکتومایکوریزای (.Bull) Inocybe rimosa، Singer (Quél.) Amanita crocea،Boletus comptus Simonini. وTricholoma sp. گردید. بر اساس نتایج به دست آمده پس از همزیستی ساختار و شکل ریشه‌های همزیست به صورت کوتاه، ضخیم و در شکل‌های متفاوتی مشاهده شد. همچنین اثر مایه‌زنی قارچ اکتومایکوریزا بر جذب فسفر توسط نهال‌های بلوط در سطح 1 درصد معنی‌دار گردید. مقایسه میانگین در تیمارهای مایه‌زنی شده با قارچ‌های اکتومایکوریزا نسبت به تیمار شاهد نشان داد که جذب فسفر بین 5/2 تا 4/4 برابر افزایش یافته است. در این تحقیق برای اولین بار در ایران از تکنیک کشت هیدروپونیک مایع برای مطالعه نحوه زندگی همزیستی بین قارچ‌های اکتومایکوریزا و نهال‌های بلوط ایرانی استفاده گردید. استفاده از قارچ‌های اکتومایکوریزا (کود زیستی) با کمک به ریشه درختان در افزایش جذب آب و عناصر غذایی می‌توانند زنده‌مانی نهال‌های بلوط را در عرصه‌های جنگلی افزایش دهد.