ﺑﺴﯿﺎری از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ، ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﻣﻌﺪﻧﯽ و ﺑﯿﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﺧﺎک ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ آﺗﺶ ﺳﻮزی ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ. آﺗﺶﺳﻮزی در ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎی ﺑﻠﻮط اﯾﻼم ﯾﮑﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻢ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ ﺑﻮده، ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ از اﯾﻦ ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ دﺳﺘﺨﻮش ﺣﺮﯾﻖ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪﺷﺪت آﺗﺶ ﺳﻮزی اﺛﺮات ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﺮ ﺷﺮاﯾﻂ اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ ﻣﺤﯿﻂ ﺗﺤﻤﯿﻞ ﻣﯽﮔﺮدد. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﺎک ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺑﺴﺘﺮ رﺷﺪ و زادآوری ﺟﻨﮕﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﮔﺮدد، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮ آﺗﺶﺳﻮزی ﺑﺮ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﺧﺎک دارای اﻫﻤﯿﺖ ﺧﺎﺻﯽ اﺳﺖ. ﻣﻮاد و روش ﻫﺎ: اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮ آﺗﺶﺳﻮزی در ﺳﻪ دوره زﻣﺎﻧﯽ ﯾﮏ، دو و ﺳﻪ ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از آﺗﺶﺳﻮزی ﺑﺮ ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎی ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺧﺎک اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺮای اﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ آﺗﺶﺳﻮزی ﺷﺪه و ﯾﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺎﻫﺪ (ﻓﺎﻗﺪ آﺗﺶﺳﻮزی) در ﻣﺠﺎورت آن ﻫﺎ در ﺟﻨﮕﻞﻫﺎی ﺑﺎﻧﮑﻮل اﺳﺘﺎن اﯾﻼم ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﻮﭘﻮﮔﺮاﻓﯽ و زﻣﯿﻦﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ داﺷﺘﻨﺪ، اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﯾﺪ .در ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ دو ﻗﻄﻌﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﯾﮑﯽ زﯾﺮ 100 ﻗﻄﻌﻪﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﺮﺑﻌﯽ ﺷﮑﻞ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ 40 ﺗﺎج ﭘﻮﺷﺶ و ﯾﮑﯽ ﺧﺎرج از آن ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪ و در ﮐﻞ ﺗﻌﺪاد ﺳﺎﻧﺘﯽﻣﺘﺮی ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﺮﺧﯽ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت 0-5 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺧﺎک از ﻋﻤﻖ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ آن ﻫﺎ اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﺷﺪ. ﯾﺎﻓﺘﻪ نتایج آزمون t ﻏﯿﺮﺟﻔﺘﯽ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در زﯾﺮ و ﺧﺎرج ﺗﺎجﭘﻮﺷﺶدر ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺎل آﺗﺶﺳﻮزی و در ﭼﻬﺎر ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽدار وﺟﻮد دارد(P<0/05 ) نتایج آزمون داﻧﮑﻦ ﺣﺎﮐﯽ از وﺟﻮد ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽدار ﺑﯿﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ در دورهﻫﺎی زﻣﺎﻧﯽ و زﯾﺮ و ﺑﯿﺮون ﺗﺎج بود(P<0/05 ). ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی: ﻣﯿﺰان pH بعد از دو ﺳﺎل و ﻣﯿﺰان ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﺳﻪ ﺳﺎل ﭘﺲ از آﺗﺶﺳﻮزی ﺑﯿﻦ زﯾﺮ و ﺧﺎرج ﺗﺎج ﭘﻮﺷﺶ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداری را ﻧﺸﺎن داد(P<0/05) . ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ آزﻣﻮن داﻧﮑﻦ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ وﺟﻮد ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽ دار در ﮐﻠﯿﻪ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺑﯿﻦ ﭼﻬﺎر ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺎج ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻮد( P<0/05).