1405/02/20

مسعود بازگیر

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: کشاورزی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.bazgir [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
پیامد آتش‌سوزی بر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک های جنگلی بلوط منطقه بدره- استان ایلام
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
آتش ­سوزی، ویژگی ­های خاک، پایداری خاکدانه، عناصر غذایی، ایلام
سال 1399
مجله بوم‌شناسی جنگل های ایران
شناسه DOI
پژوهشگران مسعود بازگیر ، زینب ریاحی ، فاطمه ولی زاده کاخکی ، محمود رستمی نیا

چکیده

آتش­سوزی یک تهدید بزرگ منابع طبیعی در جهان محسوب می­شود و یک عامل مهم تغییر در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک می ­باشد. این پژوهش به‌منظور بررسی اثر آتش‌سوزی بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در جنگل‌های منطقه بدره واقع در 70 کیلومتری استان ایلام و مقایسه آن با خاک جنگل­های نسوخته (شاهد) اجرا شد. نمونه‌برداری از خاک در دو عمق سطحی (5-0 سانتی­متری) و تحتانی (20-5 سانتی­متری) صورت گرفت. در جنگل­های سوخته و شاهد پنج قطعه نمونه 50×50 متر طراحی شد و از هر قطعه نمونه به­ طور تصادفی پنج نمونه خاک از سطح و عمق خاک برداشته و برای انجام تجزیه­ های فیزیکی و شیمیایی به آزمایشگاه انتقال یافتند. بر اساس نتایج آتش‌سوزی، مقدار شن و سیلت را در مقایسه با خاک‌ جنگل شاهد به‌ترتیب 56/15 و 18/15 درصد افزایش داد. اما مقدار رس تحت تأثیر آتش‌سوزی کاهش یافت. آتش‌سوزی میانگین وزنی قطر خاکدانه در عمق‌های سطحی و تحتانی را به‌ترتیب 61/10 و 81/17 درصد کاهش داد. بیشترین میزان ظرفیت تبادل کاتیونی (98/20 سانتی‌مول کاتیون در کیلوگرم خاک) و کمترین (56/16 سانتی‌مول کاتیون در کیلوگرم خاک) مقدار آن به‌ترتیب در خاک جنگل شاهد و سوخته حاصل شد. آتش‌سوزی مقدار کربن آلی را افزایش داد اما با افزایش عمق خاک کربن آلی کاهش یافت. آتش‌سوزی غلظت پتاسیم و فسفر قابل جذب را در خاک منطقه مورد مطالعه به­ طور معناداری افزایش داد. به­ طورکلی آتش‌سوزی باعث تغییر ویژگی­ های فیزیکی و شیمیایی خاک­ های جنگل بلوط منطقه بدره دراستان ایلام شد و در کوتاه مدت این پدیده باعث افزایش عناصر غذایی ضروری در خاک شد که نتیجه آن بهبود حاصلخیزی خاک منطقه می­ باشد.