زمینه و هدف: جنگلزدایی و تغییر کاربری جنگلها به اکوسیستمهای ساده یک بحران جهانی است و این مشکل در آسیا در طی قرن بیستم افزایش یافته است. هدف از این مطالعه بررسی اثر تغییر کاربری از جنگل به زراعت و رهاسازی از زراعت بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در اکوسیتم جنگلی زاگرس است. روش بررسی: مناطق مشابه از نظر شرایط فیزیوگرافی با حداکثر اختالف ارتفاع از سطح دریای 051 مترر و فاصرله کمترر از 3 کیلرومتر شامل جنگل بدون سابقه تخریب )شاهد(، رهاسازی بلند مدت از زراعت و زراعت دایر در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد، کلیه خصوصیات خاک مورد مطالعه برای حالتهای مورد بررسی دارای اختالف معنری -داری بودند. بیشترین مقدار میزان کربن آلی، ازت، فسفر، و پتاسیم در منطقه شاهد و رهاسازی از زراعت دیده شد. نتایج تحلیل مؤلفه های اصلی )PCA )نشان داد که مناطق شاهد و رهاسازی بلندمدت از زراعت با جهت مشابهی از محورها همبستگی دارند که این نشان دهنده شباهت خصوصیات ادافیکی این کاربریها است. بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان دادکه تغییر کاربری اراضی در جنگلهای زاگرس بر خصنوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک اثر منفی دارد. با حفاظت بلندمدت پس از تخریب حاصل از تغییر کاربری، خصوصیات خاک اصالح پیدا میکند. پایش اثر مردیریت اجرایری ماننرد مدیریت حفاظتی بر خصوصیات خاک بر اساس فاصله قطعات نمونه با استفاده از تحلیل مؤلفههای اصلی امکانپذیر است.
