محمود عدالتی

تحقیقات وسیعی در زمینه ساختمان‌های مقاوم در برابر بلایای طبیعی چون باد ، زلزله و ... صورت گرفته است. با این حال روز به روز روش‌های نوینی جایگزین روش‌های قدیمی می‌گردد. اساساً یکی از نیروهای مهلک که نقش بسزایی در تخریب سازه‌ها دارد نیروی زلزله است. این نیرو به واسطه‌ی حرکت ناگهانی پوسته زمین در محل گسل‌ها تولید انرژی زیادی بر روی سطح زمین می‌کند که خود عامل اصلی تغییر شکل‌های اجزاء سازه‌ها و ناپایدار کردن کل این سازه‌ها می‌شود. در دنیا علاوه بر تحقیقاتی که بر روی چگونگی بوجود آمدن این نیرو و منشا آن در زمین صورت گرفته است، تحقیقات وسیع و مفصل نیز در خصوص مقاومت سازه‌های ساخته شده توسط بشر در مقابل این نیروها انجام گرفته است. محققین روش‌های کاربردی زیادی را در این خصوص ارائه کرده‌اند، که می‌توان آنها را به دو دسته تئوری‌های سنتی‌ و تئوری‌های مدرن تقسیم کرد. در تئوری‌های سنتی یا کلاسیک اصل بر طراحی و محاسبه تک‌تک اعضاء سازه با توجه به نیرویی است که به آن عضو وارد می‌شود در تئوری‌های مدرن، پایداری کل سازه‌ بسیار با اهمیت‌تر از پایداری قسمت کوچکی از سازه می‌باشد. در تئوری‌های مدرن روش‌های متعددی برای این امر (پایداری سازه‌ها) توسط محققان پیشنهاد شده است که شاخه مهمی از آن استفاده از سیستم‌های کنترلی می‌باشد. دامنه وسیع این زمینه کاری در مهندسی مخصوصاً در زمینه عمران باعث شده که حتی شاخه‌های جدید تحقیقاتی و پژوهشی را پیش روی محققین باز کند. از این رو در این مقاله یک قاب خمشی بتن آرمه‌ی ویژه با تعداد طبقات 5 و طول دهانه 4 متر در شهر ایلام با استفاده از نرم افزار SAP2000 و استاندارد 2800 مدل سازی و با روش تاریخچه‌ی زمانی غیرخطی FNA تحلیل می‌شود. بررسی‌های انجام شده و مقایسه پارامترهای تحلیل با و بدون نصب TMD بر روی قاب به صورت نمودار و جدول آورده شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد، که حداکثرتغییر مکان ، برش پایه و دریفت طبقات با وجود TMD بطور قابل محسوسی در حدود %28.5 کاهش می‌یابد. همچنین اضافه شدن سیستم TMD به سازه، زمان تناوب سازه را به میزان 32% درصد افزایش می‌دهد که باعث افزایش شکل پذیری سازه می‌شود.