محمود عدالتی

از دیر باز تا به حال بشر دستخوش حوادث بزرگی چون زلزله بر روی زمین بوده است. زلزله همواره ساختگاه زندگی انسان‌ها را دچار تغییر و دگرگونی کرده است. تا به امروز انسان‌ها همیشه سعی بر مهار این نیروی عظیم و خانمان افکن داشته‌اند. با وجود آنکه در این زمینه موفقیت‌هایی نیز حاصل شده است، با این حال هنوز تعداد زیادی از ساکنین این کره خاکی هر ساله در زیر آوارهای بوجود آمده توسط زلزله مدفون می‌گردند و سازه‌های بسیاری کارآیی خود را پس از زلزله از دست می‌دهند. این نیروی مهیب در درون زمین و به واسطه حرکت‌هایی که در پوسته ایجاد می‌شود باعث آزاد شدن انرژی زیادی می‌شود که مصنوعات روی زمین را دچار مخاطره می‌کند. روش‌های افزایش میرایی سازه، زمینه مناسبی برای انجام تحقیقات هستند. مفهوم پایه‌ای میرایی، استهلاک انرژی جنبشی است که منجر به کاهش تأثیر نیروهای اعمالی بر سازه دارد. یکی از روش‌های کاهش تأثیرات زلزله و باد بر سازه، استفاده از ابزارهای کمکی میراننده است که به عنوان میراگرهای جرمی تنظیم شونده (TMDs) شناخته می‌شوند. از این رو در این مقاله یک قاب خمشی بتن آرمه‌ی ویژه با تعداد طبقات 5 و طول دهانه 4 متر در شهر ایلام با استفاده از نرم افزار SAP2000 مدل سازی و با روش تاریخچه زمانی خطی تحلیل می‌شود. بررسی‌های انجام شده و مقایسه پارامترهای تحلیل با و بدون نصب TMD بر روی قاب به صورت نمودار و جدول آورده شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد، حداکثر تغییر مکان، برش پایه و دریفت طبقات با وجود TMD بطور قابل محسوسی در حدود %33.1 کاهش می‌یابد. همچنین اضافه شدن سیستم TMD به سازه، زمان تناوب سازه را در حدود %32 درصد افزایش می‌دهد.