مهدی حیدری

به منظور بررسی رابطۀ تنوع و غنای گونه‌های علفی و چوبی نسبت به عوامل فیزیکی شیمیایی و فیزیوگرافی خاک، حوزۀ ارشت منطقۀ حفاظت شدۀ کبیرکوه به مساحت 510 هکتار واقع در استان ایلام انتخاب گردید. برای این منظور از روش نمونه برداری ترانسکت خطی استفاده شد، بدین صورت که، پس از تعیین ترانسکت‌های خطی در جهت‌های مختلف جغرافیایی منطقۀ مورد مطالعه، 67 قطعه نمونه به ابعاد 20 متر ×20 متر به صورت منظم با فواصل 150 متر پیاده شد (جهت شمالی 24 قطعه نمونه،جهت غربی 20 قطعه نمونه و جهت جنوبی 23 قطعه نمونه) سپس عوامل محیطی و پوشش گیاهی در هر قطعه نمونه برداشت شدند. نتایج حاصل از آنالیز‌های همبستگی نشان داد که در دامنه جنوبی تنوع گونه‌های علفی با مقدار رس و شن همبستگی منفی و با سیلت و آهک همبستگی مثبت دارد. در دامنه شمالی تنوع گونه‌های علفی با درصد رطوبت اشباع، ماده آلی و نیتروژن همبستگی مثبت و با ارتفاع از سطح دریا همبستگی منفی دارد. در دامنه غربی تنوع گونه‌های علفی با شوری خاک و ارتفاع از سطح دریا همبستگی منفی و با آهک همبستگی مثبت دارد. نتایج همچنین نشان داد که گونه‌های چوبی در تمامی دامنه‌ها نسبت به عوامل فیزیوگرافی عکس‌العمل بیشتری نشان می‌دهند. بر اساس نتایج این تحقیق می توان بیان کرد که در ارزیابی‌های اکولوژیکی در منطقه زاگرس برای پوشش علفی عوامل فیزیکی شیمیایی خاک و برای گونه‌های درختی و درختچه‌ای عوامل فیزیوگرافی و شکل زمین مناسب می‌باشند.