استقرار زادآوری طبیعی در داخل روشنههای تاج پوشش یکی از چالشهای پیشروی مدیران جنگل میباشد. لذا کسب اطلاع از اینکه وسعتهای مختلف روشنه چه تاثیری بر صفات کمی و کیفی بذر درختان بویژه گونههای پیشگام داشته بسیار سودمند خواهد بود. بدین منظور تعداد 24 روشنه در سه کلاسه مساحت شامل کمتر از 150 (کوچک)، 150-350 (متوسط) و 350-500 (بزرگ) در یک تیپ راشستان آمیخته در طرح جنگلداری حاجیکلا- تیرانکلی از حوزه آبخیز رودخانه تجن-ساری شناسایی شد. بذرهای گونههای درختی پیشگام شامل افراپلت و خرمندی از داخل روشنه و از توده مجاور آنها بعنوان شاهد جمعآوری و درصد جوانهزنی و سرعت جوانهزنی برای تمامی آنها محاسبه گردید. نتایج نشان داد که اگرچه درصد جوانهزنی بذر افرا پلت تحت تاثیر وسعت روشنه نمیباشد و بین تودههای شاهد و روشنههای ایجاد شده تفاوت معنیداری وجود ندارد، ولی سرعت جوانهزنی این گونه پیشگام همواره در داخل روشنههای جنگلی بیشتر بود. در حالیکه درصد جوانهزنی بذر گونه خرمندی جمعآوری شده از درون روشنههای 350-150 و 500-350 مترمربع حدود 20 درصد بیشتر از تودههای شاهد مجاورشان بود. از سوی دیگر بیشترین سرعت جوانهزنی این گونه نیز در بذرهای جمعآوری شده از روشنه بزرگ ثبت شد. تحقیق حاضر اثرات مثبت روشنهها با مساحت بین 150 تا 500 مترمربع در حفظ شرایط جوانهزنی این دو گونه را تایید مینماید.
