زمینه و هدف: نگهداری بذر موثرترین روش برای حفاظت ذخایر ژنتیکی گیاهان در خارج از رویشگاههای طبیعی است. ارغوان گونه درختی کوچکی است که رویشگاههای طبیعی آن در جنوب اروپا و غرب آسیا قرار دارد. با توجه به ضرورت حفاظت ذخایر توارثی این گیاه، این تحقیق بهمنظور بررسی امکان نگهداری بلندمدت بذر درخت ارغوان در شرایط فراسرد انجام شد. مواد و روش: از سه پیشتیمار ویتریفیکاسیون، گلیسرول 30 درصد و آبگیری قبل از ورود به شرایط فراسرد (196-) یا ازت مایع استفاده شد. این بذور به مدت یک هفته و یک ماه در شرایط فراسرد (196- درجه سانتیگراد) نگهداری شدند. بذور تیمارهای مختلف پس از خروج از ازت مایع در معرض دو دقیقه شوک حرارتی ( دمای42+ درجه سانتی گراد) قرار گرفتند و سپس در گلدانهای حاوی ماسه بادی در گلخانه کشت شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که تأثیر پیشتیمار اعمال شده و زمان نگهداری بر خصوصیات جوانه زنی بذر و رشد اولیه گیاهچهها معنیدار بود. گیاهچههای حاصل از بذرهای نگهداری شده در شرایط فراسرد، در مقایسه با گیاهان شاهد علائم غیرطبیعی نشان ندادند. پیشتیمار آبگیری نتیجه بهتری از نظر جوانهزنی بذر و بیشتر صفات رویشی گیاچهها نسبت به گلیسرول 30 درصد و ویتریفیکاسیون داشت. بحث و نتیجهگیری: بر اساس نتایج این تحقیق نگهداری طولانی مدت بذرهای ارغوان در شرایط فراسرد امکان پذیر است. همچنین پیش تیمار آبگیری اثرات بهتری بر جوانهزنی و سایر خصوصیات رویشی گیاهچه دارد.
