به منظور شناخت اثر آشفتگیهای پوشش تاجی بر کمیت و کیفیت جوانهزنی بذر درختان جنگلی، بذر دو گونه تجاری جنگلهای شمال ایران شامل راش و ممرز از روشنههای پوشش تاجی (gaps ) طبیعی و مصنوعی با مساحتهای مختلف جمعآوری و صفات جوانهزنی آنها بررسی شد. در این راستا، تعداد 48 روشنه در یک تیپ راشستان آمیخته در طرح جنگلداری حاجیکلا- تیرانکلی از حوزه آبخیزرودخانه تجن-ساری شناسایی شد. روشنهها در سه کلاسه مساحت شامل کمتر از 150 (کوچک)، 350-150 (متوسط) و 500-350 (بزرگ) مترمربع طبقه بندی شده و بذر گونههای راش و ممرز از داخل روشنه و از توده مجاور آنها بعنوان شاهد جمعآوری و بلافاصله آزمون جوانهزنی بر روی آنها انجام شد. درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی و میانگین زمان جوانهزنی برای تمامی بذرها محاسبه و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. مقایسه نتایج بدست آمده نشان داد که بین صفات جوانهزنی دو نوع روشنه طبیعی و مصنوعی اختلاف قابل ملاحظهایوجود ندارد در حالی که بذرهای جمع آوری شده از هر دو گونه از داخل روشنههای متوسط و بزرگ، درصد جوانهزنی و گاهی اوقات سرعت جوانهزنی بیشتری داشتند. بنظر میرسد که شرایط بهینه محیطی از قبیل رطوبت، دما و نور در داخل روشنههای بزرگتر از 150 مترمربع در جهت حفظ کیفیت بذرهای راش و ممرز فراهمتر میباشد. پیشنهاد میگردد که تحقیق مشابه بر روی بذر سایر درختان جنگلی نیز مورد توجه قرار گیرد.
