این مطالعه با هدف مقایسه کارایی گونههای گیاهی علفی و چوبی در جذب عناصر غذایی و فلزات سنگین از فاضلاب پتروشیمی ایلام انجام شد. نمونهبرداری از خاک، برگ و شاخه شش گونه گیاهی شامل لویی Typha latifolia))، گز (Tamarix ramosissima)، خرزهره (Nerium oleander)، بید (Salix alba)، زردینه (Xanthium orientale)، مرغ (Cynodon dactylon) در پنج تکرار انجام گرفت. نمونهها پس از آمادهسازی، برای اندازهگیری غلظت فلزات سنگین (سرب، کروم، آرسنیک، نیکل و کادمیوم) و عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) مورد تحلیل قرار گرفتند. علاوه براین به منظور بررسی عناصر سنگین و عناصر غذایی خاک، نمونه ای از عمق 20-0 سانتی متری تهیه شد. نتایج نشان داد که تنها میزان نیتروژن در خاک منطقه آلوده بهطور معنیداری بیشتر از منطقه شاهد بود. در بین گونهها زردینه و بید بیشترین جذب فلزات سنگین (بهویژه سرب، کروم و نیکل) را داشتند، درحالیکه مرغ و خرزهره از نظر جذب عناصر غذایی (فسفر، پتاسیم و نیتروژن) برتری نشان دادند. همچنین، شاخه گیاهان نسبت به برگها تجمع بیشتری از فلزات سنگین داشت. تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) نشان داد که گونههایی مانند زردینه و بید در جذب فلزات سنگین مؤثرتر هستند. بهطورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که گونههای چوبی مانند بید و زردینه پتانسیل بالایی در پالایش فلزات سنگین دارند. این یافتهها میتواند در مدیریت پالایش فاضلابهای صنعتی و احیای خاکهای آلوده مورد استفاده قرار گیرد.
