روایت «لاتسبوا الدهر» که به طرق مختلف از پیامبر گرامی اسلام (ص) نقل شده، به صراحت مخاطبان را از سبّ روزگار بر حذر داشته و روایت «یا دهر أفّ لک من خلیل» که به طرق مختلف از حضرت امام حسین (ع) نقل شده، دلالت دارد بر این مطلب که آن حضرت روزگار را أفّ گفته است. در این که آیا واژۀ أفّ از واژگان سبّ به شمار میآید یا خیر؟ اختلاف است، در صورتی که واژۀ مذکور از واژگان سبّ به شمار آید، میان دو روایت یادشده؛ تعارض ایجاد میشود. دانشمندان علم حدیث سه راهحلّ توقف، تساقط و جمع بین روایات را از راهحلهای تعارض برشمردهاند. نگارنده تحقیق پیشرو با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی، ضمن بررسی سندی و متنی دو روایت مذکور، بر اساس قاعده «الجمع مهما امکن اولی من الترک»، راهحلّ جمع بین دو روایت را انتخاب کرده و به این نتیجه دست یافته است که واژه أُفّ از مصادیق سبّ به شمار نمیآید و افزون بر آن، اطلاق واژه دهر بر لفظ جلاله الله در همه موارد استعمال؛ نیازمند ادلّه و قرائن قطعی است.
