1405/02/20

سیدمحمدرضا حسینی نیا

مرتبه علمی: استاد
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.hoseininia [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن: 08432247443
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بازشناسی مفهوم و مؤلفه های بنیادین اعتماد و کارکردهای آن در روابط اجتماعی انسان از منظر قرآن
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
اعتماد، روابط اجتماعی، حسن ظن، قرآن کریم.
سال 1398
مجله نظریه های اجتماعی متفکران مسلمان
شناسه DOI
پژوهشگران فاطمه سیفعلی‌ئی ، سهراب مروتی ، سیدمحمدرضا حسینی نیا

چکیده

انسان موجودی اجتماعی است و در سایۀ تعاملات اجتماعی است که نیازهای مادی و معنوی اش برآورده میشود. استحکام و دوام روابط اجتماعی به اعتماد متقابل نیاز دارد . اعتماد میزان اطمینان یا مطمئن بودن به اشخاص، افراد، الگوها، ساختارها و نقشهای اجتماعی، و در یک معنای بسیار کلی، سرمنشا ایجاد تعامل اجتماعی است. نوشتۀ حاضر پژوهشی میان رشته ای و کاربردی بوده، با هدف تبیین مفهوم و مؤلفه های اعتماد و کارکردهای آن در روابط اجتماعی به انجام رسیده است. سؤال تحقیق این است که در قرآن کریم اعتماد و ابعاد مختلف آن چگونه مطرح شده و چه نقشی در روابط اجتماعی انسان دارد؟ پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با استناد به آیات قرآن به انجام رسیده است. براساس یافته ها از نظر قرآن، اعتماد با حسن ظن نسبت به دیگران شکل گرفته و هرچند همواره با نوعی ریسک پذیری همراه است، برای ایجاد و دوام روابط اجتماعی لازم و ضروری است. قرآن کریم خیرخواهی، صداقت، وفای به عهد، امانت داری و حق محوری را از جمله مؤلفه های اساسی در فرد معتمد و حسن ظن را مهم ترین مؤلفه در فرد اعتمادکننده معرفی می نماید که تحقق آنها برای ایجاد اعتماد در روابط اجتماعی ضروری است. از نظر قرآن، اعتماد باید براساس معیارهای عاقلانه صورت گیرد برهمین اساس اعتماد به فاسقان، ظالمان و کسانی که در دوستی آنها تردید وجود دارد نوعی ساده لوحی به شمار می رود که باید از آن اجتناب نمود.