عقل در کنار آیات و روایات معتبر، یکی از منابع مستدل و منطقی در تفسیر و فهم قرآن است که از مهمترین روشهای تفسیری قرآن کریم در سده معاصر به شمار میآید. بازخوانی سنت اسلامی متناسب با نیازهای روز سبب توجه هر چه بیشتر مفسرین به گرایش عقلی در تفسیر شده است. تأثیر عقل در فهم کلام الهی از دیرباز در محافل علمی و تفسیری مطرح بوده و شاهد افراطها و تفریطهایی بوده است. این پژوهش درصدد است تا با روش کتابخانهای، توصیفی و تحلیلی آسیبهای مبنایی وارد بر روش تفسیر عقلی مفسرین معاصر با محور قرار دادن تفسیر المنار مورد نقد و بررسی قرار دهد. بر مبنای نتایج این پژوهش، برجستهترین آسیبهای مبنایی، شامل تلقی تمثیلی و تأویلی افراطی (در مفاهیم شهودی و فراطبیعی و برخی قصص نامتعارف)، نگرش تشبیهی و حسگرایانه به عالم شهود، رویکردی دوگانه به روایات تفسیری و برداشت فرقهای از درک و فهم قرآن میباشد.
