سیّد مرتضی، از دانشمندان قرن چهارم و پنجم عالم تشیّع، و سرآمد در علوم گوناگونی چون: فقه، اصول، کلام، ادبیّات عرب، شعر، حدیث و تفسیر قرآن است. از جمله نظریات این دانشمند والامقام، نظریات قرآنی و تفسیری وی است. سیّد مرتضی در مباحث علوم قرآنی و تفسیری، دارای آرا و نظرات ارزشمندی است که برخی از آنها عبارت انداز: جمع و تدوین قرآن، حدوث یا قدم قرآن، کیفیت نزول قرآن؛ تحدّی قرآن؛ شناخت وجه اعجاز قرآن؛ تفسیر برخی آیات متشابه قرآن. وی معتقد است که قرآن کریم در عهد پیامبر خدا أ جمع آوری شده است. قرآن، نه حادث است و نه قدیم؛ بلکه مفعول است. نزول قرآن به صورت تدریجی بوده، نه دفعی و آنچه معارضین را از همانند آوری بازداشته است، صرفه است و نه صرفا ناتوانی فصحای عرب از همانندآوری
