قرآن کریم، مجموعهای از پیامها میباشد که بهواسطهی آن، بستری ارتباطی میان فرستنده (خدای حکیم) و مخاطبانش (مردم) فراهم گردیده است. ابعاد اعجاز و جاودانگی موجود در مورد قرآن، مستلزم وجود ویژگیهای رسانهای در ساختار پیامرسانی آن میباشد که قرآن را رسانهای متفاوت با مزیتها و قابلیتهایی ویژه نسبت به سایر رسانهها قرار داده است. امروزه با پیشرفت دانشهای مربوط به رسانه، لازم است تا قرآن که محتوایی جاویدان برای تمام بشریت ارائه داده، از نگاه رسانه شناسی و بهوسیلهی شاخصههایی که در ارزیابی رسانهها بهکار گرفته میشود، مورد تحقیق و بررسی قرار بگیرد. این پژوهش، جنبهها و ویژگیهای رسانهای قرآن را در سه حوزهی محتوا، چگونگی ارائهی محتوا و مخاطبمداری مورد بررسی قرار میدهد. بررسی وجوه مربوط به رسانه بودن قرآن از حیث محتوا، کاربست ارائهی محتوا و نکات مرتبط با مخاطبان، موجب فهم بهتر از مضامین آن میشود و شناخت از آنرا در مراکز علمی و پژوهشی افزون گردانیده و بهرهبرداری از موضوعات مربوط به رسانه را از آن در دانشهای مربوط به رسانه شناسی بیشتر میگرداند. روش این پژوهش، تحلیل و توصیف موضوع در آیات قرآن با مراجعه به منابع کتابخانهای و الکترونیکی است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که قرآن یک رسانهی منحصر به فرد بهشمار میرود که خداوند بهوسیلهی آن از طریق کارکردهای راهبردی، پیام خود را در سه محور به مخاطبانش –بشریّت- ابلاغ میکند. در محور اوّل، محتوا با دارا بودن ویژگیهایی همچون اعتبار (سخن خداوند)، اصالت (اعجازآمیز بودن کلام)، کمال (از جهت جامعیّت، اتقان، هدفمندی)، استقبال و ابتکار، احصاء میشود. در محور دوّم، از نظر چگونگی ارائهی محتوا، شاکلههایی از هنرهای ادبی، نوشتاری و موسیقیایی، دالّ بر وجود سازماندهی هدفمند، مانند توجّه به ساختار ظاهری (عنوان، جنبههای دیداری، جنبههای شنیداری و آوایی)، جنبههای باطنی در ارائهی محتوا (ساختمان معنایی و تصویرسازی ذهنی) و قالبهای بیانی مورد نظر واقع میشود. در محور سوّم، میزان شمول مخاطبان، توجّه به جنبههای گوناگون مربوط به مخاطبان و نحوهی ارتباط آنها، رویکردهای رسانهای قرآن نسبت به مخاطبان دانسته شده است.
