شناخت زمینههای به وجود آورندهی پدیدههای آسیبزا از موثرترین اقدامات برای پیشگیری از وقوع آنها میباشد؛ بدون شک جلوگیری از وقوع این نوع پدیدهها بدون داشتن تصویری روشن از زمینههای پیدایش آن امکانپذیر نخواهد بود؛ همچنانکه علم و آگاهی نسبت به تبعات این پدیدهها نقش بسزایی در جلوگیری از بروز موج فراگیر آنها در جامعه خواهد داشت. مسألهی نافرمانی و عدم تبعیّت از رهبری دینی از جملهی مهمترین پدیدههای مخرّبی است که به گواهی تاریخ نقش مهمی در اضمحلال امّتها و جوامع داشته است. از اینرو، در این پژوهش تلاش شده است با تأمّل در آموزههای وحیانی دین اسلام و به کارگیری روش تحلیلی- توصیفی در تبیین مطالب، بارزترین زمینههای پیدایش عدم پیروی از رهبری دینی و نیز پیامدها و عواقب ناشی از آن مورد بررسی قرار گیرد. آنچه پیرامون این موضوع در آیات قرآن و روایات اهل بیت(علیه السّلام) آمده است حکایت از آن دارد که زمینههایی همچون: فزونخواهی و دنیاطلبی، هوای نفس و خودپرستی، آرزوهای طولانی، جهل و نادانی، لجاجت و تعصّبهای جاهلانه، رجعت جاهلیّت، عدم بصیرت و زمینههایی دیگر که در آموزههای دینی بدان اشاره شده، فرد و جامعه را به نافرمانی و عدم پیروی از رهبری دینی سوق میدهد. ضمن این که جبههگیری و مقابله با رهبری دینی آثار و پیامدهای جبرانناپذیری در دنیا و آخرت در پی خواهد داشت؛ و آثار مخرّب آن در زندگی دنیوی، حوزههای مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را تحت تأثیر قرار میدهد و زندگی بشری را در این زمینهها با مشکلات جدی و آسیبهای متعدّدی مواجه میکند. البته، تبعات مخرّب این مسأله، تنها به زندگی دینوی خلاصه نمیشود و در حیات اُخروی نیز عواقبی چون حبط عمل، حسرت و ندامت و عذاب و هلاکت را به دنبال خواهد داشت.
