1405/02/20

سیدمحمدرضا حسینی نیا

مرتبه علمی: استاد
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.hoseininia [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن: 08432247443
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی دیدگاه‌ خاورشناسان درباره تکرار قصص قرآن
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
مستشرقان تکرار قصص‌القرآن قصه ابراهیم هدفمندی سوره‌ها
سال 1404
مجله قرآن پژوهی خاورشناسان
شناسه DOI
پژوهشگران سیدمحمدرضا حسینی نیا ، زهرا رحمتی ، عباس کریمی ، خدیجه مهدیان مهر (Khadijeh Mahdian Meh)

چکیده

از منظر خاورشناسان، تکرار قصه‌های قرآن نشانه‌ای از نبود انسجام و ساختار در سوره‌های قرآن تلقی شده است؛ در حالی‌ که از دیدگاه اندیشمندان مسلمان، این تکرار یکی از وجوه اعجاز بیانی قرآن محسوب می‌شود و در راستای کارکردهایی همچون فصاحت و بلاغت، اهداف هدایتی و تربیتی، تکمیل تصویرها، و نیز اعجاز و تحدّی قابل تبیین است. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌ تحلیلی، ضمن بررسی شبهات مطرح‌شده درباره تکرار قصص قرآنی، به نقد دیدگاه خاورشناسان در این زمینه با تأکید بر هدفمندی سوره‌ها می‌پردازد. برای این منظور، آیاتی که موضوع این چالش هستند شناسایی شده و با تأمل در آراء مفسران و پژوهشگران قرآنی، حکمت تکرار قصه‌ها بررسی شده است. در همین راستا، داستان حضرت ابراهیم که از جمله قصه‌های پرتکرار قرآن است به‌عنوان دامنه‌ بحث انتخاب و تحلیل شده است. با بررسی غرض و سیاق آیات هر سوره و مقایسه آن با اهداف مختلف داستان در دیگر سوره‌ها، می‌توان دریافت که هدف اصلی تکرار قصه‌ها در قرآن، استفاده از آن‌ها متناسب با مقاصد خاص هر سوره است. داستان حضرت ابراهیم در زمان‌های مختلف بر پیامبر اکرم نازل شده و اهداف گوناگونی از جمله دعوت به توحید، هشدار به مشرکان از طریق ذکر سرنوشت اقوام پیشین، تسلای پیامبر، بیان اخبار امت‌های گذشته و استدلال علیه شرک را دنبال کرده است.