پژوهش حاضر با هدف تحلیل مولفه های تربیتی توبه در مناجات تائبین از دعای خمسه عشر امام سجاد(ع) و با روش توصیفی-تحلیلی و استناد به آیات قرآن، روایات و تفاسیر معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد مناجات تائبین فراتر از متنی عبادی، الگویی نظام مند برای تربیت نفس ارائه می دهد که بر پنج مولفه کلیدی استوار است: 1- تزکیه نفس از طریق خودآگاهی 2-تحول عاطفی مبتنی بر پشیمانی سازنده 3-تقویت ایمان و امید به رحمت الهی به عنوان محرک رشد معنوی 4-ارتقای معرفت الهی از طریق توسل به اسما و صفات خداوند 5- تعهد عملی به تغییر سبک زندگی با جبران گذشته. این مناجات با گفتمان دیالکتیکی «اعتراف-امیدواری»، رابطه عبد و رب را در مسیر توبه پذیری بازسازی می کند و با تکیه بر آموزه های قرآنی و روایی، نقش تربیتی توبه را در این مناجات برجسته می سازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مناجات تائبین به عنوان قلب دعای خمسه عشر، نه تنها الگویی برای تربیت دینی است، بلکه راهکاری عملی برای مقابله با بحران های اخلاقی عصر حاضر محسوب می شود.
