این پژوهش با رویکردی تربیتی و با به‌کارگیری روش تحلیل مضمون به بازخوانی روایت «السعید من سعد فی بطن أمه...» می‌پردازد که عمدتاً در مطالعات پیشین از منظر کلامی و اعتقادی بررسی شده است. با استناد به منابع معتبر حدیثی و از طریق تحلیل مضامین متون روایی، این مطالعه نشان می‌دهد که مفاد این روایت در تعامل نظام‌مند با منظومه‌ای از دستورات اسلامی دربارۀ مراقبت‌های پیش از تولد قرار دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که سعادت و شقاوت در این روایت، نه صرفاً مبتنی بر مفهومی جبرگرایانه از تقدیر، بلکه برآیند عملکرد تربیتی آگاهانه و مسئولانه والدین در سه سطح کلیدی است که در قالب یک مدل سه‌سطحی ساختاریابی شده‌اند: 1. سطح انتخاب همسر بر پایۀ معیارهای اخلاقی و تربیتی؛ 2. سطح رعایت آداب و شرایط شرعی در انعقاد نطفه؛ 3. سطح مراقبت‌های ویژه (جسمی، روانی و معنوی) در دوران بارداری. دستاورد اصلی این تحقیق، ارائه خوانشی نوین و مسئولیت‌محور از حدیث مذکور است که در آن، روایت اصلی به مثابۀ چکیدۀ معنایی و نتیجۀ منطقی مجموعۀ مضامین مستخرج از روایات تفصیلیِ هر سطح تلقی می‌گردد. این خوانش می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی‌های تربیتی خانواده‌محور در جوامع اسلامی قرار گیرد و با تبیین ارتباط سلسله‌مراتبی و علّی بین روایت محوری و سایر روایات تربیتی، گامی در جهت کاهش برداشت‌های جبرگرایانه از این حدیث به شمار آید.
