شعر به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های فرهنگی و اجتماعی، قابلیت بازتاب ارزش ها، باورها و حت ی مشکلات جامعه را دارد. اگرچه اصلی ترین رسالت شعر وقوع که در اوایل سده دهم هجری در ای ران رایج شد، بیان واقعیات روابط عاشقانه است؛ امّا این روابط واقعی در بستر شرایط و مسائل اجتم اع ی شکل می گیرند و متأثر از آن ها هستند. بنابراین مض ام ینی چ ون فق ر، مل م، ن ابرابر ی و نارض ا یتی اجتماعی در کنار باورها و ارزش های رایج در جامعه، در این نوع شعر نمود یافت ه و ای ن ش عر را ب ه منبعی مهم برای تحلیل اجتماعی و شناخت دقیق جامعه ایران در دوره صفوی تبدیل کرده اند. ای ن پژوهش به دنبال تحلیل و تبیین مضامین اجتماعی مطرح شده در غزلیات دو تن از شاعران برجسته مکتب وقوع یعنی محتشم کاشانی و لسانی شیرازی است که با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام ش ده و داده های آن از طریق بررسی اسناد و منابع کتابخانه ای گردآوری شده است. مطابق یافته های ای ن تحقیق، مهم ترین مضامین اجتماعی که در غزلیات هر دو ش اعر ، قاب ل توج ه هس تند، عبارتن د از : خرافات و باورهای عامیانه از قبیل باور به چشم زخم، تأثیر افلاک بر سرنوشت انس ان، ن ابرابر ی ه ا ی اجتماعی و رواج معشوق مذکر در جامعه که در اثناء اشعار عاشقانه، بیان شده اند.
