1405/08/01

محمد تقی جهانی

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت: پیوند
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار: پیوند
پست الکترونیکی: m.jahani [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
تحلیل انتسابِ آثار و اشعار سید شریف حروفی به میر سید شریف جرجانی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
سید شریف جرجانی سید شریف حروفی حروفیه تمایز آثار ادبی تصحیح انتساب متون
سال 1405
مجله متن شناسی ادب فارسی
شناسه DOI 10.22108/rpll.2026.148446.2557
پژوهشگران مریم سعیدیان، محمد تقی جهانی ، رحمان ذبیحی

چکیده

این پژوهش به بررسی خطاهای رایج در انتساب آثار سید شریف حروفی به سید شریف جرجانی می‌پردازد. با وجود هم‌عصری و هم‌نامی این دو چهره، تفاوت‌های اساسی در اندیشه و سبک آثار آن‌ها وجود دارد. بررسی منابعی مانند تذکره‌های ریاض‌الشعراء واله داغستانی و عرفات‌العاشقین اوحدی بلیانی نشان می‌دهد برخی اشعار موجود در دیوان سید شریف حروفی به اشتباه به سید شریف جرجانی نسبت داده شده‌اند. همچنین، در کتاب پنج‌رساله که با توجه به شواهد سبک‌شناختی متعلق به سید شریف حروفی است، مشخصات جرجانی درج شده که نشان‌دهنده این اشتباه تاریخی است. در مقالۀ کتاب‌شناسی شریف، سه قصیده تحت عنوان اشعار فارسی شریف جرجانی ثبت شده‌اند؛ حال آنکه این اشعار در واقع در دیوان سید شریف حروفی یافت می‌شوند. میر سید شریف جرجانی بیشتر به عنوان فیلسوف و متکلم شناخته می‌شود و آثارش جنبه‌های کلامی و فلسفی دارد، در حالی که سید شریف حروفی به مکتب حروفیه تعلق داشته و اشعارش مملو از مفاهیم عرفانی و رمزپردازی‌های حروفی است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به نسخ خطی و منابع معتبر انجام شده و ضرورت بازنگری در انتساب‌های قبلی و انجام پژوهش‌های دقیق‌تر برای تفکیک آثار این دو شخصیت را نشان می‌دهد. نتایج این تحقیق می‌تواند به تصحیح انتساب‌های نادرست در منابع ادبی و عرفانی کمک کند.