محسن منصوری

نفت خام، مخلوطی از هیدروکربن‌های سبک و سنگین است.با کاهش دمای نفت خام، حلالیتهیدروکربن‌های سنگین کاهش می‌یابد و سبب رسوب این اجزاء به فرم کریستال‌های جامد واکس و آسفالتینمی‌شود.رسوب واکس،مشکل‌های فراوانی را در خطوط انتقال نفت خام و دستگاه‌های فرآیند، به خصوص در فصل زمستان ایجاد می‌کند و در شرایطی باعث از کار افتادن آنها می‌شود. به منظور کاهش رسوب واکس در خطوط انتقال نفت خام، روش‌های زیادی مورد استفادهقرار گرفته است که از میان آنها، تزریق پیوسته ممانعت‌کننده‌های واکس به عنوانجایگزین جذاب شناخته شده است. از لحاظ عملیاتی واقتصادی غالباً استفاده از مواد بازدارنده، مناسب‌ترین راه جلوگیری ازکریستالیزاسیون واکساست.مواد بازدارنده،با جذب بر روی سطح کریستال‌های واکسو تغییر ساختار آنها،باعث کاهش سرعت عملیات‌های رشد و تشکیل و به عبارتی کاهش دمای تشکیلرسوب واکس می‌شوند. ‌بدین منظور در این تحقیق تاثیرغلظت‌های 100،200،500و PPM 800 از بازدارنده‌ اتیلن وینیل استات (EVA)، بر روی دمای تشکیل واکس (WAT) نفت خام میدان‌های نفتی سرکان- ماله‌کوه مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر این،با استفاده از یک سیستم طراحی شده (مجهز به یک میکروسکوپ چشمی) تاثیر غلظت‌های 100،200،500و PPM 800 از بازدارنده‌EVA و یک بازدارنده تجاری(A)، بر روی مورفولوژی بلورهای واکس نفت خام میدان‌های نفتی سرکان- ماله‌کوه، بررسی شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که بازدارنده EVA، عملکرد بسیار خوبی در کاهش دمای تشکیل واکس نفت خام،میدان‌های نفتی سرکان- ماله‌کوه دارد و با جذب بر روی بلورهای واکس در حال رشد، از روند بلوری شدن و همچنین اتصال آنها به یکدیگر،جهت ایجاد ساختار شبکه‌ای جلوگیری کرده است. بازدارنده تجاری (A) نیز، عملکرد مناسب‌تری نسبت به بازدارنده EVA داشت و بلورهای ریزتر و همچنین ساختارهای ضعیف‌تری در حضور این بازدارنده، تشکیل شد. مقدار بهینه بازدارنده EVA، PPM 800 و مقدار بهینه بازدارنده تجاری(A) نیز، PPM 500 در نفت خام مشخص شد.