سابقه و هدف: رنگ ها یکی از مهم ترین گروه مواد شیمیایی آلاینده محیط زیست می باشند. به دلیل قابلیت حل شدن و پایداری بالای رنگ ها در آب، توجه فزآینده ای به تخریب و تصفیه آن ها از پساب های صنعتی معطوف شده است. در این مطالعه کارایی نانوذرات ZrO2 نشانده شده بر زئولیت- NaX دوپ شده به عنوان فتوکاتالیست برای تخریب رنگ متیل اورنج از آب تحت نور UV بررسی شد. مواد و روش ها: به منظور تعیین شرایط بهینه، اثر کاتالیستهای مختلف و پارامترهای غلظت رنگ، توان تابش لامپ UV، میزان کاتالیست بارگذاری شده و pH محلول مورد بررسی قرار گرفت. از RSM جهت بدست آوردن شرایط بهینه آزمایشات استفاده شد. مشخصات فیزیکی وشیمیایی فتوکاتالیستهای سنتزی توسط SEM، XRD و FTIR بررسی گردید. یافته ها: تصاویر SEM نشان داد که ذرات کروی زیرکونیا به خوبی روی سطح مکعبی شکل زئولیت قرار گرفتهاند. آنالیزهای XRD و FT-IR نیز حضور نیتروژن، زئولیت و زیرکونیا، در فتوکاتالیست سنتز شده را تأیید نمودند. مقادیر بهینه توان لامپ، pH، میزان کاتالیست و غلظت رنگ موجود برای حذف رنگ به وسیله فتوکاتالیست ۱۰ درصد وزنی زیرکونیا – زئولیت دوپ شده با نیتروژن به ترتیب برابر ۱۵ وات، 4، ۴/۰ گرم بر لیتر و ۵ میلیگرم بر لیتر به دست آمد. حذف ۱۰۰ درصد رنگ متیل اورنج در شرایط بهینه تحت تابش نور UV در مدت زمان ۲۴۰ دقیقه میباشد. تخریب فتوکاتالیستی متیل اورنج از معادله سینتیکی شبه درجه اول مطابق با مدل لانگمیر - هینشلوود (min-1 ۰۳۱/۰kapp= ) پیروی کرد. استنتاج : فتوکاتالیست ۱۰ درصد وزنی زیرکونیا – زئولیت دوپ شده با نیتروژن قابلیت کاربرد در زمینه فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته را دارد و می تواند به عنوان گزینه مناسبی برای تصفیه پساب رنگی واقعی صنایع نساجی به کار رود.
