مجید میراب بالو

به منظور بررسی تغییرات جمعیت و پراکنش فضایی تریپس پیاز Thrips tabaci (Lindeman) (Thysanoptera: Thripidae) در مزارع یونجه شهرستان ایوان (استان ایلام)، از اوایل فروردین تا اواخر شهریور ماه سال 1396، نمونه-برداری‌ها به صورت هفتگی طی مراحل مختلف رشدی یونجه انجام گرفت. نوسانات جمعیت نشان داد که بیش‌ترین جمعیت مراحل بالغ و نابالغ به ترتیب با میانگین (85/0±20/6( و (44/0± 35/1) تریپس در 20 بوته در مردادماه و شهریور ماه هم‌زمان با چین سوم یونجه به‌دست آمد. بررسی ارتباط بین نوسان‌های جمعیتی مراحل بالغ و نابالغ با دما نشان داد که تغییرات جمعیت با دما ارتباط معنی‌دار و مثبتی دارد. هم‌چنین بررسی توزیع فضایی نشان داد که بر اساس مدل رگرسیونی تیلور، توزیع مراحل بالغ و نابالغ به صورت تصادفی اما مجموع آن‌ها به‌صورت تجمعی می-باشد، اما در مدل آیوائو، رگرسیون میان Log S2 و Log m در مرحله‌ی نابالغ از نظر آماری معنی‌دار نبود (P> 0.05). با استفاده از این روش، الگوی توزیع فضایی مراحل بالغ به‌صورت تصادفی و مجموع آن‌ها به‌صورت تجمعی به‌دست آمد. پارامترهای به‌دست آمده از تغییرات جمعیت و الگوی توزیع فضایی این گونه می‌تواند در طراحی برنامه نمونه-برداری و تخمین تراکم جمعیت این آفت در مزارع یونجه مورد استفاده قرار گیرد.