مجید میراب بالو

روابط میان گیاه-گیاه‌خوار-دشمن طبیعی بسیار پیچیده بوده و کیفیت گیاهان میزبان در سطح اول تغذیه می‌تواند پارامترهای زیستی دشمن طبیعی را در سطح سوم تغذیه‌ای تحت تأثیر قرار دهد. پشۀ شته‌خوار Aphidoletes aphidimyza Rondani در مرحله‌ی لاروی شکارگر اختصاصی گونه‌های مختلف ها شته‌ از جمله شتۀ سبز هلو Myzus persicae (Sulzer) است. در بررسی حاضر، تأثیر محلول‌پاشی گیاه فلفل دلمه، Capsicum annuum L. با کودهای ریزمغذی آهن، روی، مس و منگنز در مقایسه با شاهد روی پارامترهای زیستی و رشد جمعیت پشۀ شته خوار A. aphidimyza در تغذیه از شته سبز هلو مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج به دست آمده، محلول‌پاشی فلفل دلمه با کودهای ریزمغذی پارامترهای زیستی و جدول زندگی شکارگر را تحت تاثیر قرار داد و منجر به افزایش باروری، طول عمر حشرات کامل نر و ماده و دوره تخم‌ریزی شد. بیشترین و کمترین میزان باروری شکارگر به ترتیب در تیمار آهن (5/39 تخم) و شاهد (69/24 تخم) مشاهده شد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) و نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) پشه شته خوار در تیمار آهن بیشترین (به ترتیب 148/0 و 160/1 بر روز) و در شاهد کمترین (به ترتیب 097/0 و 102/1 بر روز) بود. بیشترین و کمترین مقادیر نرخ خالص تولید مثل (R0) شکارگر نیز به ترتیب در تیمارهای آهن و شاهد (8/15 و 42/6 ماده/ماده/نسل) ثبت شد. هم‌چنین، کمترین میانگین طول یک نسل (T)،A. aphidimyza در تیمار منگنز (096/18 روز) به دست آمد. بنابراین، استفاده از عناصر ریزمغذی‌ با بهبود کیفیت گیاهان میزبان حشرات گیاه‌خوار می‌تواند با تأثیر مثبت بر زیست‌شناسی و جدول زندگی شکارگر A. aphidimyza در برنامه‌های مدیریت تلفیقی شته سبز هلو مورد استفاده موثر قرار گیرد.