هدف نویسندگان در پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی نحوه مدیریت نوسانات درآمدهای حاصل از منابع نفت و گاز در ایران و قطر و بررسی پیامدهای آن بر ثبات اقتصادی، توسعه اقتصادی و امنیت اقتصادی میباشد. پرسش اصلی عبارت است از: « تفاوت در الگوهای حکمرانی منابع و شیوههای مدیریت درآمدهای هیدروکربنی در ایران و قطر چگونه به نتایج متفاوتی در سطح ثبات اقتصاد کلان، مسیرهای توسعه و میزان امنیت اقتصادی در این دو کشور منجر شده است؟» یافتههای پژوهش با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی و با اتکا به نظریههای نهادگرایی جدید و مفهوم حکمرانی منابع طبیعی نشان داد: 1. در قطر ایجاد نهادهای مالی نسبتاً مستقل و سرمایهگذاری بخش قابل توجهی از درآمدهای نفت و گاز در داراییهای بینالمللی از طریق سازمان سرمایهگذاری قطر موجب کاهش وابستگی مستقیم بودجه دولت به نوسانات بازار انرژی شده و به تقویت ثبات اقتصاد کلان کمک کرده است. 2. در ایران وابستگی ساختاری بودجه دولت به درآمدهای نفتی و استفاده از منابع نفتی برای جبران کسری بودجه موجب انتقال مستقیم تکانههای قیمتی نفت به متغیرهای کلان اقتصادی نظیر تورم، نرخ ارز و رشد اقتصادی شده است. 3. تفاوت در کیفیت نهادهای اقتصادی، میزان شفافیت مالی و انضباط بودجهای از عوامل مهم در تفاوت عملکرد دو کشور در مدیریت درآمدهای نفتی و کنترل نوسانات اقتصادی محسوب میشود. 4. اجرای برنامههای توسعهای بلندمدت و تنوعبخشی به سرمایهگذاریهای خارجی در قطر زمینه تبدیل درآمدهای انرژی به داراییهای مولد و تقویت امنیت اقتصادی را فراهم کرده است.
