از جمله مهمترین رسالت های تعلیم و تربیت در نظام های اسلامی در مسیر بسترسازی برای شکوفایی ویژگی های فطری و الهی که از اهم آنها خیرخواهی و نوع دوستی است، پیش گیری از هرگونه ایجاد مسئولیت مدنی و ضمان قهری برای افرادی است که به قصد خیررسانی و نیکی به دیگران مبادرت به انجام عملی نموده و در این حین برحسب اتفاق و یا نیاز در اثنای انجام آن فعل، باعث ایراد ضرر و زیان به دیگری گردد. در همین جهت، دقّتنظر در بعضی از احکام و قواعد فقهی شیعه میتواند چراغ راهی برای نظام تعلیم و تربیت به شمار آید. قاعدهی فقهی احسان از جمله قواعدی است که آیات قرآنی و روایات فراوانی در صحّه گذاشتن بر مفادّ آن بیان گردیده است و از طرفی، فقهای شیعی نیز در لابهلای کتب فقهی خویش به مصادیق متعدّدی از آن اشاره داشتهاند. نوشتار حاضر با نگاهی نوین، قاعدهی احسان را پس از بررسی فقهی آن به مثابهی یک قاعدهی فقه تربیتی تبیین نموده است. لذا در همین راستا سعی شده است ضمن احصای ملاکها و معیارهای تربیتیِ ارزشمند بودن اعمال نیکوکارانه، بازتابهای تربیتی آن در قالب رابطهی انسان با انسان بررسی گردد. از سویی نگارندگان سعی نموده اند نگاهی به تطبیقات و دلالتهای تربیتی قاعدهی احسان داشته و در پایان به بررسی نقش و تأثیر مراکز آموزشی، رسانه و فضای مجازی در ترویج فرهنگ احسان و خیرخواهی پرداخته اند
