1405/08/01

محمدخالد نبی‌نیا

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت: پیوند
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.nabinia [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
تحلیل فقهی-حقوقی «اخلاق حسنه» به‌مثابه مبنای سیاست‌گذاری‌های جنایی در پرتو امنیت اخلاقی اسلام
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
اخلاق حسنه، امنیت اخلاقی، فقه جزایی، حقوق کیفری
سال 1405
مجله مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق
شناسه DOI https://doi.org/10.22034/fvh.2026.23831.2293
پژوهشگران محمدخالد نبی‌نیا ، حمید مسجدسرایی

چکیده

اخلاق حسنه در هر قوم، ترکیبی از رسوم اجتماعی و تعلیمات مذهبی و داوری‌های عقلی است که وجدان عمومی را تشکیل می‌دهد. باید اذعان داشت که رعایت اخلاق حسنه امروزه به‌عنوان یک اصل حقوقی در حقوق کیفری اسلام مورد پذیرش قرارگرفته و بخشی از احکام فقهی، از جمله فقه جزایی مبتنی بر اخلاق حسنه شکل گرفته است. رابطه‌ی امنیت و اخلاق از آن قبیل مباحثی است که باوجود اهمیّتی که از آن برخوردار است بدان به صورت مستقل و جدی نظر نشده است و ذیل عنوان امنیت اخلاقی بسیار اندک مورد توجه قرار گرفته است؛ حال آنکه جایگاه اخلاق در حقوق کیفری و جرم‌شناسی یک جایگاه ویژه و تاثیرگذار است.در این مقاله که به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته، به ‌صورت مختصر و اجمالی به بررسی نظر فقهای اسلام در خصوص مسأله‌ی « اخلاق حسنه» پرداخته و با ذکر مصادیقی از اخلاق حسنه، ارتباط آن با احکام فقهی؛ به ‌ویژه احکام فقهی جزایی بیان شده است. یافته‌ها در این پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد امنیت اخلاقی برای یک جامعه در پرتو ارائه‌ی اصلی تحت عنوان «اخلاق حسنه» یک ضرورت در نظام‌های حقوقی است که فقه اسلامی به مثابه‌ی یک نظام حقوقی پویا نسبت به آن اهتمام ورزیده است