مریم نقیب زاده

مقدمه: ﺻﺮع ﺑﯿﻤﺎری ﻣﺰﻣﻦ، ﻧﺎﺗﻮان کننده و ﺷﺎﯾﻊﺗﺮﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎری ﺳﯿﺴﺘﻢ عصبی اﺳﺖ که پاتوفیزیولوژی اساسی آن هنوز به طور کامل شناخته نشده است. با وجود پیشرفت‌های علمی پزشکی، هنوز درمان قطعی برای صرع شناخته نشده است. اخیراً مشخص شده است که مداخلات غیردارویی (مانند فعالیت ورزشی و رژیم غذایی) و ترکیب آنها می‌تواند به توسعه پروتکل‌های درمانی بیماران صرعی کمک کند. از این رو، در این پژوهش سعی شد که اثر هشت هفته تمرین هوازی همراه با رژیم غذایی کتوژنیک بر آپوپتوز سلول‌های ناحیه CA1 هیپوکامپ و عملکرد حرکتی موش‌های صحرایی نر صرعی شده با پنتیلن تترازول مورد بررسی قرار گیرد. مواد و روش‌ها: تعداد 35 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار، با وزن 250-200 گرم خریداری گردید. حیوانات به‌طور تصادفی به پنج گروه هفت تایی تقسیم شدند: گروه کنترل (بدون القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع (القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع + تمرین هوازی (القای صرع + تمرین هوازی)، گروه صرع +MCT (القای صرع + رژیم غذاییMCT)، گروه صرع+ تمرین هوازی+ MCT (القای صرع + تمرین هوازی + رژیم غذایی MCT). القای صرع با تزریق زیرجلدی پنتلین تترازول (PTZ) با دوز mg/kg 35 هر 48 ساعت به مدت 2 هفته صورت گرفت. القای صرع با تزریق زیرجلدی پنتلین تترازول (PTZ) با دوز mg/kg 35 هر 48 ساعت به مدت 2 هفته صورت گرفت. حیوانات گروه تمرین ورزشی به مدت 8 هفته 5 روز در هفته بر روی نوارگردان دویدند. تمرین در هفته اول با سرعت 12 متر در دقیقه برای 15 دقیقه با شیب صفر درجه به مدت 5 روز در هفته اجرا شد. پس از آن، مدت زمان و سرعت حرکت نوارگردان به تدریج افزایش یافت به‌‌طوری‌‌که حیوانات در هفته‌ آخر با سرعت 16 متر در دقیقه به مدت 50 دقیقه با شیب صفر درجه روی نوارگردان دویدند. گروه‌های رژیم MCT نیز روزانه رژیم غذایی خاص خود را دریافت کردند. پس از پایان دوره تمرینی و رژیم غذایی، موش‌ها بی‌هوش شدند. سپس مغز آنها برداشته و هیپوکامپ به دقت جدا و در داخل میکروتیوب در فریزر 80- درجه نگهداری شد. برای اندازه‌گیری سطح فاکتورهای مورد نظر از روش الایزا استفاده شد. عملکرد حرکتی حیوانات با استفاده از دستگاه Beam-Balance Test ارزیابی گردید. برای اندازه‌گیری سطح آپوپتوز از رنگ‌آمیزی تانل استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که صرع موجب افزایش آپوپتوز در ناحیه CA1 هیپوکامپ (0001/0=p) و اختلال در عملکرد حرکتی (005/0=p) خواهد شد. همچنین، یک دوره تمرین هوازی همراه با رژیم غذایی کتوژنیک موجب کاهش معنی‌دار میزان آپوپتوز (0001/0=p) و بهبود عملکرد حرکتی (032/0=p) موش‌های صحرایی نر صرعی شده با پنتیلن تترازول خواهد شد. نتیجه‌گیری: یک دوره تمرین هوازی همراه با رژیم غذایی کتوژنیک با کاهش میزان مرگ سلولی در ناحیه هیپوکامپ، اختلال عملکرد حرکتی موش‌های صحرایی نر صرعی شده با پنتیلن تترازول را کاهش می‌دهد. بنابراین در کنار سایر روش‌های درمانی، استفاده از ترکیب فعالیت ورزشی استقامتی و رژیم غذایی کتوژنیک ممکن است یک راهکار مفید برای کاهش عوارض مغزی ناشی از صرع باشد.