کادمیوم (Cd) یک فلز سنگین بسیار سمی است که به دلیل نداشتن عملکرد فیزیولوژیکی و قابلیت تجمع در بدن، به ویژه در اندامهایی مانند مغز، کلیه، کبد و ریهها، میتواند باعث آسیبهای جدی عصبی و سلولی شود. یکی از مکانیسمهای اصلی سمیت کادمیوم، القای آپوپتوز یا مرگ برنامهریزیشده سلولی از طریق فعالسازی مسیرهای کاسپازی است که منجر به تخریب نورونها میشود. مطالعات نشان دادهاند که کادمیوم با افزایش تولید گونههای فعال اکسیژن (ROS) و اختلال در تنظیم کلسیم داخل سلولی، مسیرهای آپوپتوزی را در بافت مغز فعال میکند. هدف: هدف این مطالعه بررسی اثرات ترکیبی ورزش هوازی و مکمل کورکومین بر کاهش نشانگرهای آپوپتوزی کاسپاز-3 و کاسپاز-9 در بافت مغز موشهای صحرایی در معرض کادمیوم است. روششناسی: در این مطالعه تجربی، 40 موش صحرایی نر نژاد ویستار با وزن 190 تا 220 گرم به پنج گروه هشتتایی شامل کنترل، کادمیوم، کادمیوم+کورکومین، کادمیوم+تمرین هوازی و کادمیوم+ کورکومین+ت مرین تقسیم شدند. موشها به مدت هشت هفته با رعایت اصل اضافه بار، در هفته اول با سرعت 15 دقیقهای آغازو تا هفتهی هشتم به 60 دقیقه تحت تمرین هوازی منظم قرار گرفتند و روزانه 5 میلیگرم کادمیوم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن از طریق آب آشامیدنی دریافت کردند. کورکومین به مقدار 160 میکرولیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی داده شد. تمرین هوازی شامل دویدن روی نوارگردان با شدت و مدت زمان افزایشی بود. دادهها با استفاده از آزمون شاپیرو-ویلک، تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. نتایج: قرار گرفتن در معرض کادمیوم باعث افزایش معنادار نشانگرهای آپوپتوزی کاسپاز-3 و کاسپاز-9 در بافت مغز شد. تمرین هوازی به تنهایی منجر به کاهش معنادار هر دو نشانگر شد، در حالی که کورکومین به طور معناداری کاسپاز-3 را کاهش داد اما تأثیر قابل توجهی بر کاسپاز-9 نداشت. ترکیب تمرین هوازی و کورکومین اثر محافظتی قویتر و معنادارتری بر کاهش هر دو نشانگر آپوپتوزی داشت. بحث: یافتهها نشان میدهد که کادمیوم با القای استرس اکسیداتیو و فعالسازی مسیرهای آپوپتوزی موجب آسیب عصبی میشود. تمرین هوازی با افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی و بهبود عملکرد میتوکندری، نقش مهمی در کاهش مرگ سلولی ایفا میکند. کورکومین به عنوان یک آنتیاکسیدان و ضدالتهاب طبیعی، به ویژه در کاهش کاسپاز-3 مؤثر است. اثر سینرژیک ترکیب این دو مداخله، بیانگر اهمیت مداخلات ترکیبی برای محافظت بهتر از مغز در برابر سمیت فلزات سنگین است. این نتایج میتوانند به توسعه راهکارهای پیشگیرانه و درمانی در مواجهه با آلودگیهای محیطی کمک کنند.
