مریم نقیب زاده

زمینه و هدف: سالمندی با کاهش تدریجی عملکردهای شناختی همراه است و یکی از مهمترین مکانیسمهای درگیر در این فرآیند، کاهش نورونزایی و تضعیف انعطاف پذیری سیناپسی میباشد. شناسایی عوامل مؤثر بر این تغییرات میتواند راه‌گشای رویکردهای جدید در پیشگیری و درمان اختلالات عصبی-شناختی سالمندی باشد، بنابراین هدف از این تحقیق بررسی تأثیر 8 هفته تمرین تناوبی و مکمل‌یاری تریپتوفان بر BDNF و سروتونین در موش های سالمند چاق بود. روش کار: در این پژوهش تجربی، 32 سر رت نر ویستار (20 ماهه) به چهار گروه مساوی شامل: کنترل، مکمل تریپتوفان (100 میلی‌گرم/کیلوگرم/روز به‌صورت گاواژ)، تمرین تناوبی (هشت هفته بر روی نوارگردان) و گروه ترکیبی تقسیم شدند. چهل‌وهشت ساعت پس از آخرین جلسه تمرینی و پس از 12 ساعت ناشتایی، نمونه‌گیری خون انجام انجام شد. سطوح فاکتورهای BDNF و سروتونین با روش الایزا اندازه گیری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آنوا و تعقیبی بونفرونی در سطح معنی‌داری 05/0 انجام شد. یافته ها: نتایج آزمون آنالیز واریانس یک طرفه نشان می دهد که بین چهار گروه تفاوت معنی‌دار وجود دارد. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان می‌دهد که بین گروه کنترل با گروه مکمل (04/0=p) و گروه تمرین + مکمل (0001/0=p)، تفاوت معنی دار وجود دارد. همچنین نتایج آزمون آنالیز واریانس یک طرفه نشان می دهد که بین چهار گروه تفاوت معنی‌دار وجود دارد. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان می‌دهد که بین گروه کنترل با گروه تمرین (001/0=p)، گروه مکمل (005/0=p)، گروه تمرین + مکمل (0001/0=p)، تفاوت معنی دار وجود دارد، همچنین بین گروه مکمل با گروه تمرین + مکمل (0001/0=p) تفاوت معنی‌داری وجود دارد. نتیجه گیری: پژوهش حاضر نشان داد که تمرین تناوبی و مکمل تریپتوفان، به ویژه در ترکیب با یکدیگر، می‌توانند استراتژی‌های مؤثری برای بهبود وزن، افزایش BDNF و سروتونین در جمعیت سالمند چاق باشند. این یافته‌ها درک ما را از مکانیسم‌های نوروبیولوژیک اثرات مفید ورزش و تغذیه بر مغز سالمند چاق افزایش داده و مسیرهای جدیدی را برای مداخلات درمانی در این جمعیت رو به رشد باز می‌کند.