محسن نیکورزم

در این رساله، به منظور توسعه سیستم‌های نوین کاتالیزوری، سنتز و ‌کاربرد نانوکاتالیزورهای ناهمگن و قابل بازیافت بر پایه ساختار مزوحفره‌ای SBA-15 مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، ابتدا بستر SBA-15 با استفاده از سورفکتانت P123 در حضور هیدروکلریک اسید و منبع سیلیسی تترا اتیل اورتوسیلیکات (TEOS) و در حلال اتانول از طریق روش هیدروترمال سنتز شد. به منظور افزایش مساحت سطح و تقویت برهم‌کنش سطحی، ساختار SBA-15 سنتز شده با عامل‌های سیلانی از قبیل 3-آمینوپروپیل‌تری‌اتوکسی‌سیلان و 3-یدوپروپیل‌تری‌اتوکسی‌سیلان اصلاح گردید. در ادامه، بستر SBA-15 اصلاح‌شده از طریق فرایند عامل‌دارسازی با لیگاندهای 2-گوانیدینوبنزیمیدازول (GBI)، (3،4-بیس(-(2-هیدروکسی بنزیلیدین)آمینو)فنیل)(فنیل)متانون (Bis(HBAPM)) و 3،1-بیس (فنیل تیو) پروپان-2-ال (BPTP) آماده‌سازی شد. سپس با بهره‌گیری از نمک‌های فلزی پالادیم و مس، نانوکاتالیزورهای SBA-15@GBI-Pd، SBA-15@bis(HBAPPM) و SBA-15@BPTP-Cu سنتز گردیدند. برای شناسایی و تحلیل ساختار نانوکاتالیزورهای حاصل، مجموعه‌ای از روش‌های پیشرفته شامل پراش پرتو ایکس (XRD)، طیف‌سنجی مادون قرمز (FT-IR)، آنالیز سطح ویژه (BET)، آنالیز وزن سنجی حرارتی (TGA)، طیف‌سنجی پراش انرژی پرتو ایکس (EDX) و نقشه برداری عنصری (WDXS) به کار گرفته شد. بررسی عملکرد نشان داد که این نانوکاتالیزورها در واکنش‌های جفت‌شدن پیوندهای کربن-کربن نظیر واکنش‌های سوزوکی و هک از کارایی مطلوبی برخوردار هستند. بازده بالای واکنش، مساحت سطح قابل توجه، پایداری و قابلیت استفاده مجدد همراه با کاهش زمان واکنش، از مهم‌ترین مزیت‌های این دسته از نانوکاتالیست‌های سنتز شده در این رساله به شمار می‌رود.