هنجارگریزی معنایی یکی از ابزارها و شیوههای هنری و ادبی است که شاعر با استفادۀ صحیح از آن در سبک بیان و زبان شعری خود نوآوری ایجاد میکند. فرزان سجودی یکی از پژوهشگران معروف در زمینۀ هنجارگریزی معنایی است که با تلفیق دیدگاههای خود با دیدگاههای دیگر نظریهپردازان هنجارگریزی بهویژه لیچ به این شگرد ادبی شکل و هویتی بومی بخشیده است و انواع هنجارگریزی معنایی را در دو بخش تجسم و تجرید بخشبندی کرده است و الگوی منظمی را در اختیار پژوهشگران ادبیات قرار داده تا با آن متون شعری را تحلیل کنند. سنان انطون شاعر و نویسندۀ معروف عراقی از شاعران نوگرایی است که برای پدید آوردن زبان شعری خاص خود از انواع هنجارگریزی معنایی بهره برده است. پژوهش حاضر میکوشد تا بر اساس نظریۀ فرزان سجودی انواع هنجارگریزی معنایی در اشعار سنان انطون را بررسی کند و نقش نشانهها و تعامل میان آنها در شکلگیری هنجارگریزی معنایی در اشعار این شاعر را بیان میکند. بر اساس یافتههای پژوهش، انطون به کمک ظرفیتهای هنری موجود در حیوانپنداری، انسانپنداری، گیاهپنداری، جسمپنداری و سیالپنداری، مجموعهای از نشانهها را در متن شعرش پدید میآورد و به کمک بازی نشانه از قواعد زبان هنجار عدول میکند و در اشعارش هنجارگریزی معنایی ایجاد میکند و جنبههای نوآوری شعرش از حیث معنا را تقویت میکند و به مفاهیم انتزاعی همچون جنگ، مرگ، دشمنی، زندگی، عشق، صلح و نوعدوستی تجسمی حسی و بُعدی فیزیکی میبخشد.
