سابقه و هدف: فسفر یکی از مهمترین و محدودترین مواد موثر در رشد و تولید گیاه میباشد که بصورت غیر متحرک در خاک و غیرقابل دسترس برای گیاه در خاک وجود دارد. و فسفر برای حداکثر راندمان استفاده از سایر مواد مغذی مانند نیتروژن ضروری بهنظر میرسد. اصلاح خاک با کودهای شیمیایی قابلحل در آب یک عمل پرهزینه و بهطور بالقوه از عوامل آلودگی میباشد، بهخصوص اگر یکی از حالتهای بسیار آلوده از تولید این کود در نظر بگیریم. باتوجه بهاینکه تولید عمده کود شیمیایی فسفره از منابع طبیعی سنگ فسفات صورت میگیرد و این منابع بهسرعت در حال پایان یافتن هستند، باید توجه داشت که منبع سنگ فسفات دارای جایگزینی نمیباشد. بنابراین حفظ و نگهداری این منابع بای نسلهای آینده اهمیت بسیار دارد. با اینحال یکی از گزینههای بالقوه و موثر برای کاهش اثرات منفی زیستمحیطی استفاده از کود شیمیایی فسفر گرانقیمت، استفاده از کودهای بیولوژیک ارزان و کارآمد با حفظ عملکرد مناسب و درآمد بالای کشاورزان میباشد. موادوروشها: به منظور بررسی اثر روشهای کاربرد کودهای زیستی ،کودفسفره شیمیایی و مصرف انواع کود زیستی بر عملکرد دانه، اجزاء عملکرد و خصوصیات مورفولوژیک گیاه جو آزمایش به صورت فاکتوریل سه عاملی در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی سرابله به اجرا در آمد.عاملها شامل: روشهای کاربرد کودهای زیستی (خاککاربرد و تلقیح بذر) عامل کود فسفره شیمیایی در سه سطح (شاهد،50 درصد مصرف کود فسفره شیمیایی و 100 درصد مصرف کود شیمیایی فسفره) و عامل سوم شامل مصرف انواع کودهای زیستی (ازتوباکتر، سودوموناس، ازتوباکتر + سودوموناس و تیمار شاهد) بودند. یافتهها: اثرات روشهای کاربرد کودهای زیستی بر تعداد پنجه، طول سنبله وتعداد دانه در سنبله معنیدار گردید. همچنین اثرات سطوح مختلف کود فسفره شیمیایی بر، تعداد پنجه، طول سنبله،وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت دانه معنیدار گردید. علاوه بر آن اثرات مصرف انواع کود زیستی بر ارتفاع بوته، تعداد پنجه، تعداد سنبله، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنیدار گردید. حداکثر عملکرد دانه (4/3585 کیلوگرم در هکتار) از سطح سوم کود شیمیایی فسفره (100 درصد مصرف کود فسفره) بدست آمد که نسبت به تیمار شاهد 24 درصد افزایش نشان داد. همچنین
