گیاهزراعی ماش بشدت ازتنش خشکی آسیب میبیند، دراینبین ریزمغذیها مانند نانو کودهای آهن وروی میتواند اثر سوء تنش خشکی را کاهش دهد. لذا این بررسی با هدف مطالعه تأثیر همزیستی میکوریزا و نانو کودهای آهن و روی بر عملکرد کمی وکیفی و جذب عناصر ماش تحت رژیمهای مختلف آبیاری انجام شد. این آزمایش در سال 1396 در دو منطقه مهران و ملکشاهی اجرا گردید. آزمایش بهصورت اسپلیت- فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل رژیمهای آبیاری در سه سطح بدون تنش، تنش متوسط و تنش شدید کمآبی که به ترتیب در سطوح مذکور آبیاری پس از ،60 90 و 120 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر انجام شد. عامل فرعی شامل کودهای نانو در چهار سطح (بدون کود، نانو کلات روی، نانو کلات آهن و کاربرد توأم نانو کلات روی و آهن) با کاربرد قارچ میکوریز آربوسکولار در دو سطح (شاهد و تلقیح با قارچ) که بهصورت فاکتوریل در کرتهای فرعی قرار گرفت. تجزیه آماری با نرمافزار SAS بررسی شد. اثر دوگانه (آبیاری× میکوریز) و اثر متقابل سهگانه بر عملکرد دانه معنیدار گردید. عملکرد دانه ماش در گیاهان منطقه ملکشاهی بیشتر از گیاهان منطقه مهران بود. کاربرد نانوکودهای آهن و روی باعث افزایش عملکرد دانه ماش در هر دو منطقه مهران و ملکشاهی گردید. بیشترین عملکرد دانه در تیمار تنش کمآبی متوسط و مصرف توأم نانو کود آهن و روی در منطقه ملکشاهی به مقدار 1184 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. درمجموع تنش خشکی منجر به کاهش عملکرد و اجزاء عملکرد ماش شد اما مصرف نانوکودهاآهن ورویوقارچ میکوریزا چه بهصورت جداگانه و چه به شکل توأم منجر به بهبود عملکرد واجزاء عملکرد دانه گردید.
