محمود رستمی نیا

هدف از این پژوهش بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی، تهیه نقشه خاک و تناسب اراضی دشت لیگ در استان ایلام برای کشت درختان خرما و عناب است. به این منظور 11 خاکرخ مشاهداتی حفر، تشریح، نمونه‌برداری و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک‌ تعیین شد. نتایج تجزیه خاک‌ها نشان داد میانگین مقدار pH در خاک سطحی برابر 2/7 و در افق‌های زیرین به حدود 8/7 نیز می‌رسد و روند افزایشی را با عمق نشان داد. درصد کربن آلی خاک سطحی عموماً کمتر از 1 درصد می‌باشد. شوری (EC) همه خاک‌ها کمتر از ds/m4 و در افق‌های گچی EC بیش از 2 و کمتر از 3 دسی‌زیمنس بر متر است. در خاکرخ‌های گچی میزان آهک سطحی از زیرسطحی بیشتر ولی در خاکرخ 2 میزان آهک افق سطحی کمتر از زیرسطحی است. میزان گچ در خاکرخ 10 از سطح به عمق افزایش ولی در خاکرخ 5 از سطح به عمق کم می‌شود.. شدت نفوذپذیری سطحی در همه خاک‌ها در کلاس خیلی سریع می‌باشد. افق‌های‌ مشخصه زیرسطحی کلسیک و جیپسیک و خاک‌ها در رده‌‌ "Inceptisols" قرار دارند. بر اساس نتایج روش پارامتریک، ارزیابی اقلیم منطقه برای کاشت درختان خرما و عناب دارای تناسب مناسب (S1) است. محدودیت‌های خاک برای کاشت، درصد بالای گچ، سنگریزه آهک معادل و مقدار کم کربن آلی می‌باشد. به‌طورکلی زیرکلاس نهایی تناسب اراضی موردمطالعه برای کشت آبی خرما S3s و S2s و عناب S3s و N2st است که بر اساس این نتایج، کشت خرما نسبت به عناب به دلیل کلاس تناسب بالاتر، در نظام الگوی کشت منطقه توصیه می‌گردد.