محمود رستمی نیا

نتایج ارزیابی تناسب اقلیمی نشان داد که اقلیم منطقه موردمطالعه برای کشت آبی محصولات زراعی گندم، جو، تریتیکاله، کلزا، کنجد، گلرنگ و چغندرقند دارای کلاس تناسب مناسب (S1) بوده و خصوصیت اقلیمی ‌‌‌‌‌‌‌‌محدودکنند‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ه‌ای برای کشت آبی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ این محصولات مشاهده نمی‌شود. اقلیم منطقه مورد مطالعه برای کشت آبی محصول پنبه دارای کلاس تناسب بحرانی (S3) (با شاخص اقلیمی 37/49) و خصوصیت اقلیمی ‌‌‌‌‌‌‌‌محدودکنند‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ه برای کشت آن در‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ منطقه متوسط دمای روزانه در دوره گلدهی می‌باشد. کلاس‌های تناسب اراضی کشت گندم عبارتند از: 53/364 هکتار از اراضی مطالعاتی در کلاس مناسب S1، 56/2726 هکتار از اراضی مطالعاتی در کلاس نسبتاً مناسب S2، 05/69 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت آبی گندم عبارتند از: درصد بالای آهک، بافت و ساختمان خاک. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت جو عبارتند از: 09/3091 هکتار (82/97 درصد) از اراضی در کلاس نسبتاً مناسب S2 و 05/69 هکتار (18/2 درصد) از اراضی در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت آبی جو عبارتند از: درصد بالای آهک و بافت و ساختمان نامناسب. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت تریتیکاله عبارتند از: 79/2400 هکتار از اراضی در کلاس نسبتاً مناسب S2، 35/759 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشد. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت تریتیکاله عبارتند از: درصد بالای آهک، کمبود ماده آلی. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت کلزا عبارتند از: کل اراضی مطالعاتی با مساحت 14/3160 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشد. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت کلزا عبارتند از: درصد بالای آهک و گچ، بافت و ساختمان نامناسب. -کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت گلرنگ عبارتنداز: 70/2632 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 و 44/458 هکتار در کلاس نامناسب N1 (در شرایط فعلی و قابل اصلاح) و 69 هکتار نیز در کلاس نامناسب N2 ( دائمی) می‌باشند. می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت آبی گلرنگ عبارتند از: درصد بالای گچ و آهک و میزان بالای pH. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت کنجد عبارتند از: 70/818 هکتار از اراضی در کلاس نسبتاً مناسب S2 و50/2341 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت کنجد عبارتند از: درصد بالای آهک و گچ. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کشت چغندرقند عبارتنداز: 08/3091 هکتار از اراضی در کلاس نسبتاً مناسب S2 و 06/69 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت چغندرقند عبارتند از: درصد بالای آهک و گچ. - کلاس‌های تناسب اراضی برای کاشت پنبه عبارتنداز: 588 هکتار از اراضی در کلاس نسبتاً مناسب S2، 95 هکتار در کلاس با تناسب کم S3 و 182 هکتار در کلاس نامناسب N1 (در شرایط فعلی و قابل اصلاح) و50/578 هکتار نیز در کلاس نامناسبN2 (دائمی) می‌باشند. مهم‌ترین محدودیت‌های اراضی برای کشت پنبه عبارتند از: درصد بالای آهک و گچ، و محدودیت اقلیمی متوسط دمای روزانه در دوره گلدهی. مهم‌ترین عوامل محدودکننده که سبب کاهش کلاس‌های تناسب اراضی و ایجاد زیرکلاس‌های مختلف شده است عبارتند از: درصد بالای آهک، درصد بالای گچ، مقدار بالای pH، کمبود ماده آلی برای تریتیکاله و محدودیت اقلیمی برای پنبه.  بر اساس نتایج بدست آمده الگوی کشت پیشنهادی برای منطقه مطالعاتی برای محصولات زراعی به ترتیب سازگاری با خاک و اقلیم عبارت است از گندم، جو و چغندرقند، تریتیکاله، ، کنجد، کلزا، گلرنگ و پنبه. کشت پنبه و گلرنگ در واحدهای نقشه خاک، توصیه نمی‌گردد.