کشور ایران از جمله کشورهای سانحه خیز دنیا است و پدیده آتشسوزی جنگل، یکی از مهمترین بحرانهای آن محسوب میشود. یکی از مهمترین پیامدهای وقوع آتشسوزی پدیده بیابانزایی است زیرا در جنگلهای زاگرس بعد از آتشسوزیهای شدید و مکرر چیزی جایگزین پوشش گیاهی نمیشود و فرایند بیابانزایی شکل میگیرد. با توجه به اهمیت موضوع در این مطالعه به بررسی اثر وقوع آتش سوزی بر روی پدیده بیابانزایی در منطقهای جنگلی در جنگلهای زاگرس در استان ایلام پرداخته شد. برای این منظور ابتدا نقشه حساسیت به بیابانزایی منطقه مورد مطالعه با استفاده از مدل مدالوس تهیه شد و سپس به مقایسه میزان بیابانزایی در منطقه دچار آتش سوزی و منطقه شاهد پرداخته شد. برای این منظور از سه معیار کیفیت خاک، اقلیم و پوشش گیاهی استفاده شده است. برای تهیه نقشههای پارامترهای خاک شامل اسیدیته، شوری، میزان رس، سیلت و شن و کربن آلی خاک ابتدا 23 نمونه در مناطق مختلف برداشت شد و پس از انجام امور آزمایشگاهی از زمینآمار و روشهای درونیابی استفاده شد. نقشههای شیب و جهت دامنه نیز از نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000 استفاده و نقشه تراکم پوشش گیاهی با استفاده از شاخص NDVI استخراج شده از تصاویر لندست 8 مورد تهیه شد. نتایج حاصل از مدل مدالوس نشان داد که حدود 38/54 درصد از سطح منطقه از نظر حساسیت به بیابانزایی در شرایط بحرانی است، 96/33 درصد از سطح منطقه دارای شرایط شکننده است، 82/7 درصد مستعد بیابانزایی است و تنها 84/3 درصد از سطح منطقه مورد مطالعه از نظر بیابانزایی بیخطر است. در کل نتایج نشان داد که منطقه مورد مطالعه دارای شرایط نامناسب و بحرانی است. همچنین نتایج نشان داد که اختلاف معنیداری بین منطقه شاهد و منطقه دچار آتش سوزی شده از نظر حساسیت به بیابانزایی دارد و وقوع آتش سوزی سبب تشدید بیابانزایی در منطقه مورد مطالعه میشود.
