یکی از مهمترین عوامل سازنده کیفیت مطلوب در حوزه طراحی شهری "امنیت شهری" است. عوامل متعددی در بروز و شیوع ناامنی و کاهش کیفیت محیط نقش دارند که یکی از آن عوامل "محیط کالبدی" است که تأکید پژوهش حاضر نیز هست. یکی از رویکردهای مطرح در باب افزایش کیفیت و امنیت محیط شهری نظریه «پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی» است. پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی یعنی طراحی مناسب و کاربری مؤثر از فضا و محیط ساختهشده که منجر به کاهش فرصتهای مجرمانه، افزایش ترس از جرم و بهبود کیفیت زندگی میشود. هدف اصلی از این پژوهش، بررسی و شناسایی ابعاد و معیارهای مؤثر بر میزان امنیت کالبدی بر اساس اصول نظریه CPTED است. تا نهایتاً بهوسیلهی معیارهای بهدستآمده به بررسی و سنجش میزان امنیت کالبدی در نواحی شهری بپردازد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است. دادهها به دو روش مطالعات کتابخانهای شامل اسناد و مدارک و نقشهها و روش میدانی جمعآوریشدهاند. از جمله ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه، چکلیست و عکسبرداری است. همچنین برای پردازش و تحلیل دادهها از روشهای تحلیل کمی ازجمله روشANOVA و آزمون F و تست TUKEY HSD استفاده شده است؛ ابزار مورداستفاده در زمینه تحلیل دادهها نیز نرمافزار SPSS و ArcGIS و Excel است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش نواحی 14گانه شهر ایلام میباشد. فرضیهها بر اساس آزمون F، همچنین به کمک اسناد و نقشههای مربوط و استدلالهای تحلیلی و علمی تأیید گردید. در ادامه برای مشخص نمودن تفاوت بین نواحی ازنظر میزان امنیت کالبدی تست Tukey HSD استفاده شد. نکاتی از قبیل : وجود تفاوت بین ساکنان نواحی مختلف از نظر میزان احساس ناامنی، کاهش میزان امنیت کالبدی در نواحی حاشیهنشین همچنین نواحی که از نظر بافت فرسودگی بیشتری داشتند و در مقابل افزایش امنیت کالبدی در مناطقی که کاربریهای متنوع و دسترسی به خدمات مختلف میسر بود، از جمله نتایج حاصل از این پژوهش میباشند.
