یکی از حقوق اولیه خانوارها امنیت تصرف است که نبود آن باعث ایجاد آشفتگیهای اقتصادی، اجتماعی، روانی و سیاسی در خانوارها میشود. توجه به مقوله امنیت تصرف باعث ایجاد رویکردهای متنوعی در جهان شده است که این رویکردها را میتوان در دودسته سنتی و جدید طبقهبندی کرد. رویکردهای سنتی فقط بر شاخصهای قانونی و ارائه سند مالکیت تأکید میکند. درحالیکه در رویکردهای نوین علاوه بر شاخصهای قانونی، به شاخصهای فراقانونی همانند مدتزمان سکونت، اندازه سکونتگاه، حمایتهای سیاسی و غیره توجه میشود. هدف تحقیق پیش رو، بررسی و تحلیل تأثیر امنیت تصرف قانونی زمین بر مشارکت خانوارها در طرحهای ساماندهی و بهسازی در محله بان برز ایلام است. با توجه به اینکه طرحهای ساماندهی شهری علاوه بر مسائل اقتصادی، شامل مسائل اجتماعی و کالبدی میشود، به همین دلیل در این تحقیق، ارتباط بین امنیت تصرف قانونی با متغیرهای انگیزه خانوار برای مشارکت در طرحهای ساماندهی، کیفیت مسکن و انگیزه خانوار در بهبود مسکن بررسی میشود. تحقیق حاضر از نوع توصیفی تحلیلی بوده و از ابزارهای پیمایش کتابخانهای،مشاهده و برداشت میدانی و پرسشنامه برای جمعآوری دادهها و از تکنیکهای تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون توکی (Tukey) دربسته نرمافزاری SPSS استفادهشده است. نتایج زیر حاصل شده است. میان اشکال مالکیت زمین با مشارکت خانوارها در طرحهای ساماندهی شهری در محله بان برز شهر ایلام، تفاوت معناداری وجود دارد. میان اشکال مالکیت زمین با کیفیت مسکن در محله بان برز ایلام، تفاوت معناداری وجود دارد. میان اشکال مالکیت زمین با انگیزه خانوار برای سرمایهگذاری در مسکن در محله بان برز ایلام، تفاوت معناداری وجود دارد. واژههای کلیدی: امنیت تصرف قانونی، مشارکت، کیفیت مسکن، سکونتگاههای غیررسمی، شهر ایلام
