امروزه گردشگری شهری به عنوان یک فعالیت پویای اقتصادی، نقش مهمی در توسعه جوامع شهری ایفا میکند. به همین منظور اکثر کشورها سعی دارند تا در این خصوص برنامهریزی راهبردی با تکیه بر نقاط قوت و فرصتها ارائه و نسبت به کاهش نقاط ضعف و تهدیدها اقدام نمایند. شهر خانقین دارای پتانسیلهای بالای گردشگری است، ولی هنوز آنچنان که باید، نتوانسته منجر به توسعه صنعت گردشگری شود. پژوهش حاضر با هدف برنامهریزی راهبردی به توسعه گردشگری با استفاده از تکنیکهایSWOT، METASWOT، DELPHI، QSPM به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدات شهر خانقین میپردازد.این پژوهش کاربردی بوده و در انجام آن از روش تحقیق توصیفی تحلیلی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش را خبرگان حوزه گردشگری و توسعه شهری به تعداد 30 نفر تشکیل میدهند. جمعآوری دادهها به دو روش اسنادی و میدانی صورت پذیرفته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که برخورداری از موقعیت مرزی جهت توسعه گردشگری تجاری، وجود اقوام هم مذهب و هم زبان در دو سوی مرزهای مشترک با کشورهای عراق و ایران، وجود چشماندازهای زیبا و منحصر بفرد به همراه فضای سبز و باغات در شهرستان، دوری از آلودگیهای محیطی مهمترین نقاط قوت گردشگری شهر خانقین هستند. همچنین، نبود طرح جامع گردشگری شهری، ضعف فعالیتهای بازاریابی، ضعف ساختار تشکیلاتی و اداری سازمانهای موثر در گردشگری، فقدان حیات شبانه برای گردشگران از مهمترین نقاط ضعف گردشگری در شهر خانقین هستند. توان تبدیل شدن به یک قطب بسیار جذاب گردشگری در سطوح منطقهای و بینالمللی، امکان شکلگیری و تکوین تشکلهای غیردولتی مردم نهاد در حوزههای مختلف اجتماعی و فرهنگی، شرایط طبیعی مناسب به منظور جذب گردشگران، گرایش بخش خصوصی به سرمایهگذاری و توسعه گردشگری تجاری مهمترین فرصتهای توسعه گردشگری در خانقین هستند. ناآرامیهای منطقهای و تهدیدهای امنیتی، فقدان برنامه جامع با توجه به آمایش سرزمین و ظرفیت منابع در منطقه جهت توسعه گردشگری، کمبود و نقض قوانین و ضوابط شهرسازی و معماری بناها و ساخت و سازها، یکپارچه نبودن مدیریت شهری و ناهماهنگی در ارائه خدمات سازمانهای خدماتی و فرهنگی و تفریحی به عنوان مهمترین تهدیدهای گردشگری در این شهر شناسایی شدهاند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که راهبردهای اجرایی توسعه گردشگری شهر خانقین شامل؛ 1- بهرهگیری از موقعیت مرزی و تجاری شهر خانقین جهت توسعه گردشگری از طریق بازاریابی. 2-برنامهریزی جهت تقویت مناسبات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در دو سوی مرزهای کشور ایران و عراق با هدف جذب گردشگران بخصوص اقوام هم مذهب و هم زبان. 3- تقویت زیرساختهای گردشگری جهت سرمایهگذاری هر چه بیشتر و استفاده از موقعیت مناسب طبیعی شهر خانقین با هدف جذب گردشگر و رونق گردشگری شهری، میشود.
