چکیده در حوزه برنامهریزی توسعه، توجه به آینده جزء لاینفک فرایند برنامهریزی است. از همین رو در اغلب موارد توجه به آینده با اتکاء به پیشبینی و تحلیل روندها، مشکلات زیادی را در روند اجرای برنامهها به وجود میآورد. در این زمینه یکی از اصلیترین اقدامات در فرایند برنامهریزی توسعه با نگاه آیندهپژوهی ، شناخت عوامل و محرکهای اصلی و جایگاه آنها در توسعه یک منطقه در بلندمدت است. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل کلیدی مؤثر و ارائه سناریوها و راهبردهای مختلف برای آینده توسعه شهرهای کوچک استان ایلام میباشد. در این مطالعه 42 عامل و متغیر اثرگذار در توسعه شهرهای کوچک استان ایلام در قالب 4 شاخص(متغیرهای اقتصادی، مدیریتی و حکمرانی شهری، تحولات تکنولوژیکی و دیجیتالی و سیاستهای بینالمللی و روابط مرزی) با طراحی پرسشنامه محققساخته، استخراج و با استفاده از تکنیک تأثیرات متقابل (روش تحلیل ساختاری)، متغیرهای گوناگون در محیط نرمافزار MIC MAC امتیازدهی شدند. در نهایت عوامل پیشران و کلیدی توسعه استان با توجه به امتیاز تأثیرگذاری و تأثیرپذیری انتخاب شدند. نتایج نشان داده است که 16 عامل مهم از جمله: توسعه زیرساختهای دولت الکترونیک، مجازیسازی خدمات اداری، تسهیلگری در اجرای طرحهای هوشمند شهری، گسترش حملونقل هوشمند، توسعه زیرساختهای آموزشی و بهداشتی، طرحهای توسعه و عمران شهری و روستایی، بهبود شبکه ارتباط جادهای، شایستهسالاری، میانگین درآمد سرانه، بهرهگیری از قابلیتهای نفتی و گازی، وجود پتانسیلهای اقتصاد کشاورزی، افزایش نرخ ارز، موقعیت ژئوپلیتیکی و همسایگی با عراق، عدم ثبات قوانین و مقررات تجاری و گمرکی، تردد زائران عتبات عالیات و وجود تحریمها، به عنوان مهمترین عوامل کلیدی موثر بر توسعه شهرهای کوچک استان ایلام شناسایی شدهاند. همچنین نتایج سناریونویسی حاکی از آنست که تعداد 2 سناریوی قوی، برای توسعه شهرهای کوچک استان ایلام تدوین شده است.
