چکیده شهرستان بدره، واقع در استان واسط کشور عراق و در مسیر جاده اربعین، بهعنوان یکی از نقاط مرزی مهم میان ایران و عراق، با فرصتها و چالشهای متعددی در حوزه توسعه شهری و منطقهای روبهروست. رویداد عظیم پیادهروی اربعین، علاوه بر فشارهای جمعیتی و زیستمحیطی، ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی قابلتوجهی را برای این شهرستان فراهم میآورد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین چشمانداز توسعه آینده بدره در چارچوب احیای جاده اربعین و شناسایی استعدادها، ظرفیتها، چالشها و فرصتهای پیشرو بوده است. روششناسی تحقیق مبتنی بر رویکرد آیندهپژوهی و سناریونویسی بوده و دادهها از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبه با خبرگان و تحلیل ساختاری با نرمافزار MicMac گردآوری شدند. سپس با بهرهگیری از تکنیک تحلیل اثرات متقاطع و مدل SWOT، متغیرهای کلیدی توسعه شناسایی و سناریوهای محتمل برای آینده شهرستان بدره ترسیم گردید. یافتهها نشان دادند که بدره در وضعیت «ناپایدار اما فرصتمحور» قرار دارد. در حوزه اقتصادی، سرمایهگذاری بخش خصوصی، توسعه اقامتگاههای بومگردی و ایجاد مشاغل خرد از مهمترین استعدادها بودند. در حوزه اجتماعی، اعتماد نهادی، انسجام فرهنگی و توانمندسازی گروههای اجتماعی ظرفیتهای کلیدی محسوب شدند. در حوزه زیستمحیطی، مصرف بیش از حد منابع طبیعی، تولید پسماند و تخریب پوشش گیاهی بهعنوان چالشهای اصلی شناسایی شدند. در حوزه سیاسی–نهادی نیز همکاریهای بینالمللی، مدیریت بحرانهای امنیتی و تقویت دیپلماسی فرهنگی بهعنوان قابلیتهای راهبردی مطرح شدند. نتیجهگیری نهایی پژوهش نشان داد که توسعه آینده بدره در چارچوب جاده اربعین نیازمند مدیریت هوشمندانه و یکپارچه است؛ مدیریتی که بتواند همزمان با کاهش تهدیدهای زیستمحیطی و نهادی، فرصتهای اقتصادی و اجتماعی را بالفعل سازد. چشمانداز نهایی بدره، تبدیل شدن به یک شهر تابآور و پایدار در مسیر اربعین است که با اتکا به سرمایهگذاری بخش خصوصی، انسجام اجتماعی، مدیریت زیستمحیطی و هماهنگی نهادی–بینالمللی، جایگاه خود را در سطح ملی و فراملی ارتقا خواهد داد.
