محمد شمس الهی

چکیده تغذیه حوالی جفت‌گیری از مهم‌ترین عوامل موثر بر بهبود عملکرد تولید مثلی در میش است. هدف این آزمایش بررسی اثر تزریق محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر در حوالی جفتگیری بر فراسنجه‌های پلاسما و عملکرد تولید مثلی میش بود. در این آزمایش از 30 راس میش‌کردی × رومانوف استفاده شد. میش‌ها بر اساس سن (4-2 سال)، وزن بدن (میانگین 40 کیلوگرم) و نمره وضعیت بدنی (میانگین 75/2) به 2 گروه (15 راس در هر گروه) تقریباً یکسان تقسیم و به یکی از 2 تیمار آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (عدم تزریق محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر) و تزریق محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر بودند. محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر (20 میلی‌لیتر برای راس میش) هر هفته یک بار از 4 هفته قبل از شروع همزمان‌سازی فحلی تا یک هفته پس از جفتگیری به صورت زیرجلدی تزریق شد. هر میلی‌لیتر محلول تزریقی به ترتیب حاوی 4/30 میلی‌گرم کلسیم، 04/2 میلی‌گرم منیزیم و 32/5 میلی‌گرم فسفر بود. چهار هفته پس از شروع تزریق محلول، فحلی میش‌ها با استفاده از سیدر درون واژنی به مدت 12 روز و تزریق 350 واحد بین‌المللی گونادوتروپین سرم مادیان آبستن در روز خروج سیدر به صورت درون عضلانی همزمان شد. پس از تشخیص علایم فحلی، همه میش‌ها به طور طبیعی برای مدت 3 روز متوالی با قوچ رومانوف جفت‌گیری کردند. نتایج نشان داد که نمره وضعیت بدنی میش‌ها در روز خروج سیدر (09/0=P) و تغییرات آن از روز شروع آزمایش تا خروج سیدر (06/0=P) و از شروع آزمایش تا روز 30 پس از جفتگیری (08/0=P) در میش‌های دریافت کننده محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر در مقایسه با تیمار شاهد تمایل به کاهش داشت. اما نمره وضعیت بدنی میش‌ها در روز 30 پس از جفتگیری و تغییرات آن تحت از روز خروج سیدر تا روز 30 پس از جفتگیری تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0P). تزریق محلول حاوی کلسیم، منیزیم و فسفر بر غلظت کلسیم، منیزیم و پتاسیم و نسبت مجموع سدیم و پتاسیم به کلسیم و فسفر پلاسمای میش‌ها اثری نداشت (05/0P). تیمارهای آزمایشی بر غلظت پروتئین کل، نیتروژن اوره‌ای، گلوکز و کلسترول کل پلاسمای میش‌ها در روز خروج سیدر و روز فحلی اثری نداشتند (05/0