در سده دوازدهمهجری ایلکُرد مُکری مهمترین ایل ناحیه ساوجبلاغ مُکری بود. موقعیت جغرافیایی، ساختار اجتماعی و توان بالای جمعیتی به ایلمُکری این امکان را میداد که در تحولات سیاسی و اجتماعی محیط پیرامون خود نقش مهمی را ایفا کند. تکاپوهای این ایل در منطقه مُکریان، آنان را وارد مناسباتی چند سویه می-کرد که ایلات و طوایف منطقه و قدرت مرکزی طرفهای دیگر آن بودند. این تکاپوها ناحیه مُکریان را نقطه کانونی حوادث و تحولات متعددی ساخته بود. نوشتار پیشرو با روش توصیفی-تحلیلی میکوشد ضمن شناسایی تحولات درونی ایلمُکری به تکاپوهای ایلمُکری در مناسبات و تحولات سیاسی دوره حکومتهای افشاریان و زندیان در سده دوازدههجری بپردازد و بر پایه آنچه در منابع تاریخی سدهدوازدهم بازتاب یافته(از حیث پایگاه اجتماعی و خاستگاه جغرافیایی) و همچنین با بهرهگیری از تحقیقات جدید به تحلیل موضوع بپردازد. نتایج تحقیق نشان میدهد که ایلمُکری در دوره حکومتهای افشاریه و زندیه در صدد بوده از یک سو ضمن همکاری با حاکمیتمرکزی وارد عرصه قدرت شود و در نتیجه حاکمیت را به تامین امنیت، که از منظری کلان زمینهساز تحصیل و تکثیر منافع آنان در منطقه مُکریان بود وادار کند و از سویی دیگر در شرایط ضعف حکومتمرکزی، سیاست فعال منطقهای در پیش بگیرد تا با فراهم آوردن زمینههای لازم و کافی از جمله اتحاد با دیگر ایلات منطقه و مشارکت در صدر حاکمیت محلی به جایگاه برتر و کانونی در منطقه دست یابد.
