انسانها در گذر تاریخ برای انتخاب بهترین شیوۀ زندگی، مراحل مختلفی را پشت سر نهادهاند. از غارنشینی ماقبل تاریخ تا زندگی در کلانشهرها و متروپولیتنهای امروزی، سیر تحولات تاریخی در شیوۀ زندگی بشر نمایان است. در پژوهش حاضر، سیر تاریخی شهر و شهرنشینی در شهر ایلام بررسی شد. تاریخ کهن ایلام، با وجود آثار عظیم باستانی و تاریخیای که از پیشینۀ این شهر حکایت دارد، هنوز به طور کامل برای محققان و مورخان شناخته نشده است. چگونگی ساختار اجرایی شهرها میتواند در چارچوب امور اداری، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، انتظامی و حقوقی بررسی شود. شهرها بسته به اینکه به وسیلۀ حکام محلی یا حکومتی اداره میشدند، وضعیت متفاوتی داشتند. این پژوهش بر اساس مباحث نظری و بر پایۀ اطلاعات تاریخی اسناد کتابخانهای و مشاهدات عینی، به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. اطلاعات استخراجشده از اسناد موجود، جمعآوری و پالایش شده و به ضمیمۀ مشاهدات در چارچوب نظری به رشتۀ تحریر درآمده است. نتایج تحقیق نشان داد که پیوند حیات سیاسی با شرایط و ویژگیهای جغرافیایی و انسانی در ایلام مرتبط میباشد. بیتردید افزون بر تأثیر شرایط ویژۀ ژئوپولیتکی ایلام، تأثیر عوامل طبیعی در حیات سیاسی این شهر نیز باعث توجه ُحکام و فرمانروایان محلی و مرکزی به این منطقه در طول تاریخ بوده است
